Wat betekent -elte bij plaatsnamen zoals Havelte, Zwiggelte en Orvelte?

Havelte, Orvelte, Uffelte, Zwiggelte, en zo zijn er vast wel meer Drentse plaatsnamen te bedenken die eindigen op -elte. Maar wat betekenen deze laatste vier letters eigenlijk, en verwijzen ze naar iets?

Ben Plasman uit Assen interesseert zich voor plaatsnamen en de betekenis ervan, en stuurde deze vraag in naar Zoek het uit!.

Voor 1200

De website Het Geheugen van Drenthe, een initiatief van de Provincie Drenthe en het Drents Archief, heeft over namen van dorpen en steden van vroeger, de zogenoemde nederzettingsnamen, wel iets te melden. Vóór het jaar 1200 is er weinig op schrift gesteld wat betreft de overlevering van nederzettingsnamen.

"Van de slechts 38 Drentse items in het Lexicon van Nederlandse toponiemen tot 1200 hebben 30 betrekking op woonoorden, voornamelijk in het centrale esdorpengebied. Nagenoeg al deze namen komen voor het eerst pas in de 11e en 12e eeuw voor. Hun oorspronkelijke betekenis is in acht gevallen volkomen duister, in enkele andere hoogst onzeker. Als groep herkenbaar zijn zes namen met het element -lo- 'bos', te weten Anlo, Arlo, Dwingelo, Grollo, Loon en Peelo. Vier namen bevatten andere op bebossing duidende woorden, namelijk Hees, (-)laren, Roden en Roderwolde." zo staat er te lezen.

Na 1200

In de geschiedschrijving na het jaar 1200 komt er wat meer informatie bij: "Naast de in aantal groeiende -lo-namen worden als groep verder herkenbaar namen op -elt(e), op -eren, op -en en op -ing(e). Deze gemeenschappelijke uiterlijke kenmerken garanderen echter niet ook een identieke oorspronkelijke betekenis."

Waar men wel zeker van lijkt te zijn, is dat de uitgang -elte, net als bij de -lo-namen, terug slaat op bos of hout. "Zo gaat -elte in o.a. Uffelte en Wittelte terug op -holt 'bos' of -helt 'plek waar hout groeit', in Havelte op -veld en in Zwiggelte misschien op -laar 'intensief benut bos'".

De dorpsnamen van nu zijn met wat gepuzzel nog te herleiden tot waar ze ooit vandaan kwamen. In sommige gevallen is dat gemakkelijk, en in andere gevallen, zoals bij de -elte namen, wat ingewikkelder, omdat het woord niet meer lijkt op het oorspronkelijk woord (holt in dit geval) waar het aan gerelateerd was.

Zoek het uit!

Heb jij nou ook een vraag? Die kan je hieronder insturen!

Meer over dit onderwerp:
zoekhetuit plaatsnamen betekenis
Deel dit artikel: