Archeoloog Wijnand van der Sanden met pensioen: 'Als kind al gefascineerd door stenen bijlen'

Wijnand van der Sanden neemt na 33 jaar afscheid als archeoloog van het Drents Museum en de provincie Drenthe. Hij gaat met pensioen.

De archeoloog neemt met enige weemoed afscheid. "Maar het is ook goed dat het wordt overgenomen door jonge mensen die er weer een andere draai aan zullen geven. Dat is prima", aldus Van der Sanden.

Hij is vooral bekend vanwege zijn onderzoek naar veenlijken. Zoals zijn onderzoek naar het meisje van Yde. "Als je het hebt over prehistorisch Drenthe, dan heb je het over het meisje van Yde. Ik heb met heel veel plezier aan de veenlijken gewerkt. Dat loopt eigenlijk een beetje als een rode draad door die 33 jaar heen."

In 1996 was Van der Sanden initiator van de grootste veenlijkententoonstelling die ooit is gehouden in het Deense Silkeborg. Het Drents Museum had destijds geen geld om de tentoonstelling te organiseren en het Deense museum kocht het idee met hem erbij. Destijds zei hij bij de opening: "Hier heb ik jaren naartoe gewerkt om alle veenlijken uit Europa bij elkaar te brengen. En nu zie ik hoe ze hier naartoe worden gereden, hoe ze worden uitgepakt en in de vitrine gezet. Het is een heel bijzondere dag."

Onvervangbaar

Kan het museum wel zonder hem? "Nee, hij is niet vervangbaar. Ik vind het onderzoek dat hij gedaan heeft voor Drenthe ook heel belangrijk. Hij is in het kader van zijn veenlijkenonderzoek wereldberoemd geworden, want op dat gebied heeft hij ultiem onderzoek gedaan", zegt Harry Tupan, directeur van het Drents Museum. Het museum is nu naarstig op zoek naar een opvolger.

Tupan is zelf het meest trots op een andere prestatie van Van der Sanden. "Zijn magnum opus vind ik wel het archeologische deel van de Geschiedenis van Drenthe. Dat vind ik echt een ongelooflijke prestatie. Dat is een monnikenwerk. Moeilijk, zeer gecompliceerd. Maar het is een fijn en mooi lopend verhaal dat voor iedereen goed leesbaar is. En dat vind ik de kwaliteit van Wijnand van der Sanden."

Zaadje vroeg geplant

Van der Sanden wist al op zijn tiende dat hij archeoloog wilde worden. "Ik herinner mij op de lagere school dat een van de boerenzonen een stenen bijl meenam en aan de onderwijzer liet zien. Dat vond ik zo fascinerend. Dat is blijven hangen. Ik denk dat het zaadje toen al is geplant", zegt hij. In 2018 leidde die fascinatie tot een grote tentoonstelling over amateurarcheoloog Tjerk Vermaning.

Van der Sanden gaat door met onderzoek doen. "Daarvoor is het veel te leuk. Ik heb nog een waslijst aan onderwerpen die ik wil onderzoeken. Zo wil ik nog een nieuw overzicht maken van alle veenlijken in Europa."

Na de coronacrisis krijgt hij een afscheid aangeboden. "Als het weer kan krijgt hij een speciaal congres aangeboden. Een aantal archeologen heeft de handen ineen geslagen om dat voor hem te organiseren. Het zal in het Drents Museum plaatsvinden. En natuurlijk zullen we op zeer gepaste wijze als collega's afscheid van hem nemen op het moment dat het weer kan", aldus Drents Museumdirecteur Harry Tupan.