Slagveld bij veebedrijven door snel oprukkend blauwtongvirus: 'Het is vijf voor twaalf'

Een schaap besmet met blauwtong
Een schaap besmet met blauwtong © ANP
Het blauwtongvirus verspreidt zich als een lopend vuurtje. Waar begin oktober de eerste besmettingen bij Drentse veebedrijven werden gemeld, heeft de virusziekte zich inmiddels als een olievlek uitgebreid over de provincie. Schapenhouders, maar ook eigenaren van runderen en geiten kijken argwanend naar de opmars van blauwtong. Hoe moeten ze verder?
Eén ding is in ieder geval duidelijk. "Het is vijf voor twaalf", luidt de alarmerende boodschap van Bernd Hietberg en Lambert Pijl.
De eerstgenoemde is veearts bij Dierenartsenpraktijk Het Drentse Hart in Beilen. Pijl is met zijn schapenhouderij in Hijken één van de grootste in Drenthe. Aan tafel bij het Radio Drenthe-programma Cassata trekt hij aan de alarmbel. "Als we niks doen, en het virus komt volgend jaar weer terug, dan voorspel ik dat vijftig, of misschien wel zestig procent van de schapen verdwijnt uit Drenthe."
Als 11-jarig jochie begon hij binnen het schapenhoudersgilde. Nu, op 62-jarige leeftijd, lijkt de wanhoop nog nooit zo nabij geweest. "Als je bij je land komt... dan is het moeilijk", snikt hij.

'Het gaat heel hard'

Veearts Hietberg valt hem bij: "Het gaat heel, héél hard. In Drenthe is het nu een dag of tien á vijftien goed aan de gang. Inmiddels krijgt de ophaaldienst het bijna niet meer opgehaald", ziet hij dieren massaal bezwijken. "En iedere dag komen er bedrijven met besmettingen bij."
Boosdoeners zijn minuscule mugjes die 'knutten' heten. Ze brengen het virus over en richten een waar slagveld aan. Minstens 3.500 veebedrijven in Nederland zijn al getroffen. Symptomen bij zieke dieren zijn hoge koorts, zwellingen, stijfheid, kapotte lippen en na verloop van tijd een blauwe tong.

Lammertijd

Pijl vreest ook dat blauwtong gevolgen gaat hebben voor de lammertijd. Volgens hem treft het namelijk ook goede dek-rammen. Hij vreest dat blauwtong doorwerkt en dat er misvormde lammeren worden geboren, of dat lammeren geaborteerd moeten worden.
Zonder een vaccin komen we hier waarschijnlijk niet vanaf
Bernd Hietberg - Veearts
"Je bent machteloos", zegt Hietberg over de impact. "Ik snap de frustratie bij veehouders. Het is je passie, het zijn je dieren. En elke dag die spanning: je gaat de stal in en weet het niet."
Een vaccin zou een eind kunnen maken aan de kaalslag die gaande is. "Zonder een vaccin komen we hier waarschijnlijk niet vanaf", verwacht Hietberg. "Dit virus kan nog een lange tijd rond blijven gaan."
Pijl onderstreept dat een vaccin bittere noodzaak is, maar geeft de politiek te weinig prioriteit aan de ontwikkeling ervan. "In Den Haag verzinnen ze van alles, maar ze weten niet goed wat er loos is op het platteland. Boerengezinnen hebben jarenlang moeten knokken voor hun bedrijf. Nu zien ze het kapotgaan."

Wanneer het vaccin?

Hij vervolgt: "We staan achteraan in de rij. Het gevolg is dat al onze bedrijven naar de kloten gaan."
Hoeveel haast er ook geboden is, een doorbraak in de bestrijding van blauwtong laat voorlopig op zich wachten. Hietberg hoopt dat een vaccin volgend voorjaar beschikbaar kan zijn. Maar of dieren direct immuun zijn, en of andere varianten op kunnen duiken, is nog omgeven met vraagtekens.
Bekijk hieronder het volledige gesprek in het Radio Drenthe-programma Cassata
Slagveld bij veebedrijven door snel oprukkend blauwtongvirus: 'Het is vijf voor twaalf'

Heb je een nieuwstip, nieuwe informatie óf heb je een foutje gespot? Stuur een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail de redactie.