De eerste TT: hoog tijd voor een landelijk eerbetoon in de motorsport

Elders in Europa werden een eeuw geleden al wegraces op stratencircuits verreden. Behalve in Nederland. Jurryt van de Vooren, sporthistoricus, weet hoe dat zit: "Racen op de openbare weg, daar was de Nederlandse overheid geen voorstander van. Of het nou om motoren ging of om fietsen. Er was een wet uit 1905, waarin een verbod op dat soort racerij was vastgelegd."

Stratencircuit met hobbels

De KNMV (Koninklijke Nederlandse Motorrijders Vereniging) was groot pleitbezorger van een Nederlandse wegrace en de Motorclub Assen en Omstreken, opgericht in 1922, wilde er dolgraag één organiseren. Op een gesloten circuit, tijdelijk gebruikmakend van de openbare weg. In 1925 lukte dat. Van de Vooren: "Alleen is die openbare weg dan even afgesloten voor het normale verkeer en dus niet openbaar. En zo is het gelukt om die wet te omzeilen."

De allereerste TT ooit

Toen het dan uiteindelijk mocht, was er nog maar één week om alles voor elkaar te krijgen."
Jurryt van de Vooren, sporthistoricus

'Drenthe in opperste staat van opwinding'

Halsoverkop moesten de gemeenten aan de slag om het stratencircuit in gereedheid te brengen. Van de Vooren schrijft op zijn website Sportgeschiedenis.nl: 'De provincie Drenthe was in opperste staat van opwinding'. Mede omdat heel Nederland opeens belangstelling had voor dit evenement, waarvoor 34 deelnemers zich ingeschreven hadden. Op de maandag erna kopt de Provinciale Drentsche en Asser Courant dat het evenement schitterend is geslaagd, compleet met uitpuilende publieke tribunes in Rolde en Borger en muzikale begeleiding van het Rolder Muziekkorps bij de start. Een half jaar later, in december 1925, lag er alweer een nieuwe vergunningsaanvraag bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat op de mat.

Volgens Van de Vooren liep Nederland behoorlijk achter als het ging om sport in de openbare ruimte: "Met alle gevolgen van dien. Het is ook de reden waarom er bijvoorbeeld in Nederland helemaal geen goede wegwielrenners waren tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog, omdat ze op de weg niet mochten sporten. Dus gingen ze de baan op. Nederland is daardoor goed geworden met baanwielrennen. De TT had in het begin ook last van die achterstand. Zo was er bijvoorbeeld een probleem met de sponsoring, want er waren in ons land geen bedrijven die reclame wilde maken voor de sport, zoals in Italië, Duitsland of Engeland."

aankondinging in de Provinciale Drentsche en Asser courant (Rechten: Delpher)

De KNMV bleef hardnekkig proberen de overheid te overtuigen, aanvankelijk tevergeefs. Maar in mei 1925 was er een doorbraak: op een afgesloten parcours van 27 kilometer lang, van Rolde over Borger en Schoonloo via Grolloo weer naar Rolde, mocht op zaterdag 11 juli een wedstrijd worden gehouden, met snelheden van 40 tot 45 km per uur."
Jurryt van de Vooren, sporthistoricus

De TT in 1926 uit 'Het Noorden in Woord en Beeld' (Rechten: Delpher)

Drenthe Toen-podcast interview met Jurryt van de Vooren

TT 1937, uit 'Het Noorden in Woord en Beeld' (Rechten: Delpher)

Opeens het grootste evenement van Nederland

De eerste TT van 1925 was een sensatie voor Drenthe, vertelt Van de Vooren: "Echt grote sportevenementen waren er eigenlijk nog niet. Met de TT kwamen opeens vanuit heel Nederland mensen naar ons toe, en vooral ook heel veel journalisten die er in de kranten over schreven. Dat was voor voor Drenthe wel iets nieuws, dat er iets was waardoor de provincie echt op de sportkaart van Nederland belandde. Want de TT groeide al vrij snel uit tot een evenement met zo'n honderdduizend toeschouwers. Het was opeens het grootste evenement van Nederland. Dat was voor Drenthe iets heel bijzonders, iets heel moois."

Volgens Van de Vooren is het zeker bijzonder dat we met de TT een bijna honderdjarig evenement in Drenthe hebben. "Wimbledon bestaat vanaf 1870, de Tour de France 1903 en vergeet vooral het kaatsen, de PC in Franeker niet, sinds 1854. Maar het is wel degelijk heel bijzonder dat je als sportevenement de honderd jaar gaat aantikken. Het duurt nog vijf jaar en dan bestaat de TT precies een eeuw. En dat is niet niks, dat een sportevenement in honderd jaar is blijven bestaan."

Streuer en Schnieders winnen voor het eerst in Assen, 1987 (Rechten: ANP)

Hoog tijd voor een eerbetoon voor Streuer

Een RTV Drenthe-enquête uit 2019 vraagt kijkers en luisteraars naar de beste wegrace-coureur aller tijden. Valentino Rossi prijkt bovenaan met 48 procent, Nederlanders ontbreken in dit lijstje. Van de Vooren: "De meest succesvolle Nederlandse motorsporter die er is geweest? Daarvoor moet je kijken naar de zijspanklasse. Egbert Streuer werd drie keer wereldkampioen: in 1984, 1985 en 1986. In de vijf daarop volgende jaren stond hij in de eindklassering steeds in de top drie." In 1987 en 1991 wint hij de TT-race in Assen.

Van de Vooren vindt de waardering die Streuer daarvoor kreeg behoorlijk mager: ¨De motorsport is sowieso onderbelicht. Als je kijkt naar bijvoorbeeld de verkiezing van de beste sportman van het jaar. Die prijs wordt al zo'n zeventig jaar uitgereikt en er is nog nooit een motorsporter geweest die heeft gewonnen. Laat staan dat er ooit eens een motorcoureur de Fanny Blankers-Koen Carrièreprijs heeft gekregen. Dat is een soort Nobelprijs voor de beste Nederlandse sporters, in de categorie van Johan Cruijff en Yvonne van Gennip en zo. Daar hoort zo'n sportman als Streuer gewoon bij. Dat moet bij leven nog aan hem worden overhandigd. Denk eraan dat de TT van Assen een van de grootste sportevenementen is die Nederland heeft. En dat het het echt niet erg is als een motorcoureur eens een keertje een nationaal eerbetoon krijgt. "

Het hele gesprek met Jurryt van de Vooren is morgenmiddag te horen in het Radio Drenthe-programma Drenthe Toen van 14.00 tot 16.00 uur. Ook is het gesprek te beluisteren als podcast. Daarin hoor je ook unieke radiofragmenten van onze voorloper de RONO, met onder meer de TT-nacht van 1974, 'Mr. TT' Jaap Timmer met een voorbeschouwing op de races van 1975, in het bijzonder tussen Johnny Cecotto en Giacomo Agostini en een gesprek met Jan Ubels, bekend van de gelijknamige TT-camping. Hij was in de jaren 70 ook een verdienstelijk motorcoureur. In 1976, 1977 en 1978 reed Ubels op het wereldkampioenschap in de 125cc- en 250cc-klasse.

De TT in 1949, uit: Het Noorden in Woord en Beeld (Rechten: Delpher)

RTV Drenthe Podcasts

Cassata: Zaterdags praat Margriet Benak met haar gasten over de politiek en actuele onderwerpen die spelen in Drenthe.

Binnen de Muren: Hoe is het leven in de gevangenis? Marjolein Knol dook gevangenis Esserheem in en sprak met gedetineerden en bewaarders.

De Hilte 11: Het leven van een boerenfamilie verandert ingrijpend tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vier generaties van de familie Nijboer praten erover in deze podcastserie. De Hilte 11 is een samenwerking tussen RTV Drenthe en het Drents Archief.

Drenthe Toen: Iedere zondag hoor je verhalen uit de Drentse geschiedenis bij Drenthe Toen. Historicus en presentatrice Sophie Timmer presenteert.

Meer over dit onderwerp:
Assen Drenthe Toen Drenthe Toen-podcast TT
Deel dit artikel: