Drenthe moet cultuurbeleid concreter maken, oordeelt Rekenkamer in onderzoek

Koning Willem-Alexander brengt bezoek aan theatervoorstelling East Side Story
Scene uit de locatietheater-voorstelling East Side Story © RTV Drenthe - Kim Stellingwerf
Drenthe moet zijn cultuurbeleid concreter formuleren, vindt de Noordelijke Rekenkamer (NRK). Wel heeft de provincie goed werk verricht door in de corona-pandemie cultuurinstellingen in de benen te houden met extra steun. Dat zijn onder andere de conclusies uit een groot onderzoek van de NRK naar het cultuurbeleid van de drie noordelijke provincies.
In dat onderzoek keek de NRK alleen naar het cultuurbeleid voor musea, podiumkunsten en evenementen en niet naar wettelijke taken zoals bibliotheken en archieven. De NRK heeft zich vooral gefocust op het subsidiebeleid.

Half miljoen beschikbaar

De provincie stelde 22.588.422 euro beschikbaar voor de periode 2021-2024 voor musea, € 2.520.000 voor podiumkunsten en 2.672.000 euro voor evenementen en festivals. Daarnaast stelde de provincie door middel van een incidentele regeling jaarlijks € 580.000 beschikbaar, onder meer voor projecten van musea, podiumkunsten en evenementen.
Bij het onderzoek in Drenthe keek de Noordelijke Rekenkamer naar zowel grote als kleine cultuurinstellingen: Drents Museum, Het Houten Huis, Hunebedcentrum, Noord-Nederlands Orkest, Peergroup, Popronde en Stichting Kunst & Cultuur.

Veel te abstract en niet te evalueren

In dat onderzoek concludeert de rekenkamer dat de provincie Drenthe het cultuurbeleid veel te abstract en te algemeen heeft geformuleerd. Dat maakt dat de doelen niet goed te evalueren of te controleren zijn. Dat moet volgens de NRK echt anders. Dat geldt niet alleen voor instellingen en evenementen in Drenthe, maar ook voor grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten zoals We The North. Met dit project werken de drie provincies en grote gemeentes samen aan talentontwikkeling van makers in de podiumkunsten, popmuziek en beeldende kunst.
Er is simpelweg geen systeem waarin alle resultaten gemonitord worden. De provincie Drenthe is wel van plan om bij het maken van het nieuwe cultuurbeleid voor de periode 2025-2028 wel zo'n monitor in de bouwen. De tweede aanbeveling van de NRK nemen Gedeputeerde Staten dus over. Ook subsidieert Drenthe al heel lang dezelfde culturele instellingen, maar een beoordeling van deze instellingen vindt vooraf niet plaats concludeert de rekenkamer. Wel legt de provincie prestatieafspraken voor en zijn er natuurlijk subsidie-eisen die een cultuurinstelling moet halen.

Ook visie onduidelijk

Ook vindt de NRK de visie van de provincie op haar eigen cultuurbeleid onduidelijk. Alleen 'Het verhaal van het Veen' is volgens de rekenkamer een positieve uitzondering. 'Welke andere Drentse verhalen de provincie wil vertellen is onbekend.'
Doelstellingen Drents cultuurbeleid niet te meten

Meer kosten en hetzelfde of zelfs minder geld

Ook waarschuwt de rekenkamer dat de stijgende kosten van culturele instellingen ten koste kunnen gaan van het cultuuraanbod, omdat de pot geld voor cultuur niet groter is geworden. De belangrijkste kostenstijgers zijn gestegen energielasten, duurder onderhoud en een eerlijker beloning van zzp'ers. Ook zijn de bezoekersaantallen bij veel culturele instellingen nog niet op het oude niveau van voor de corona-pandemie. De derde aanbeveling van de rekenkamer aan de provincie is dan ook: zorg voor voldoende geld bij de cultuurinstellingen zodat het het aanbod niet afneemt of maak als provincie keuzes wat wel en wat niet kan.
Drenthe heeft overigens ook nog de handicap dat het maar heel weinig geld van het Rijk krijgt voor cultuurbeleid. Bovendien heeft het Drents Museum een bijzondere positie dat een groot deel van het cultuurgeld ontvangt.

Gedragscode

Wat de Noordelijke Rekenkamer ook opvalt is dat gedragscodes voor de cultuursector in Groningen en Friesland onderdeel uitmaken van de subsidie-eisen en in Drenthe niet. Gedragscodes zijn bijvoorbeeld een Fair Practice Code waarbij zzp'ers hetzelfde netto moeten overhouden als mensen in loondienst van de cultuurinstellingen. De verwachting van de rekenkamer is dat door gedragscodes de cultuursector nog meer met stijgende kosten te maken krijgt.

Corona steun zeer effectief

In 2020 werden theaters, musea en podia hard getroffen door coronamaatregelen. Minder bezoekers toelaten, vroegere sluitingstijden, geen alcohol schenken tot aan periodes met complete lockdowns, kortom: geen inkomsten maar wel uitgaven. De provincie Drenthe heeft volgens de rekenkamer zeer goed gehandeld en door coronasteun is er geen cultuurinstelling omgevallen.

Nieuw cultuurbeleid in de maak

De provincie Drenthe staat aan het begin van het maken van nieuw cultuurbeleid. Gedeputeerde Staten (GS) hebben onlangs met Provinciale Staten (PS) een zogeheten startnotitie besproken. Wat GS alvast van PS wilden weten is waar ze wel of geen rekening mee moeten houden in het beleid. Voor Gedeputeerde Staten is in ieder geval één ding heel duidelijk. Talentontwikkeling moet hier in Drenthe behouden blijven. Denk aan locatie-theatervoorstellingen zoals de van de Peergroup, jeugdtheater Garage TDI in Assen en theaterschool Loods13 in Emmen. Ook komt er een eenmalig instandhoudingsfonds van twee miljoen euro voor (kleinere) Drentse musea. Eén miljoen gaat in 2024 eenmalig naar museum De Buitenplaats in Eelde.

Heb je een nieuwstip, nieuwe informatie óf heb je een foutje gespot? Stuur een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail de redactie.