Twijfels over injecteren afvalwater in lege Drentse aardgasvelden

Na lege gasvelden in Twente wil de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) ook afvalwater in lege Drentse gasputten injecteren. Pure noodzaak volgens de NAM, maar Drentse politici en Dorpsbelangen Schoonebeek hebben sterke twijfels.

Bij de aardoliewinning in Schoonebeek wordt veel water gebruikt. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) noemt dit water productiewater, de meeste anderen noemen het afvalwater. Het water komt tijdens de winning mee naar boven. Ook wordt er extra water gebruikt in de vorm van stoom om de olie makkelijker winbaar te maken.

Maar om alle installaties en leidingen rondom de oliewinning vrij te houden van aantasting, gaan er ook chemicaliën mee met het water. Na gebruik wordt het afvalwater geïnjecteerd in lege gasvelden in Twente en de NAM wil dat nu ook in Drenthe gaan doen, in Schoonebeek, Dalen en Oosterhesselen.

De Drentse politiek heeft over deze methode twijfels en bezwaren. Moet je afvalwater wel zo diep weg stoppen? En wat doet het daar in de ondergrond? Ook is er angst voor lekkages. Want het ging eerder al eens mis bij een pijpleiding in Twente, zo vertelt Klaas Neutel van het CDA in de Drentse Provinciale Staten.

Hoe werkt het injecteren?

Al in 2016 voorzag de NAM dat in de toekomst ook lege gasvelden in Drenthe nodig zouden zijn als de capaciteit in Twente onvoldoende zou zijn. Volgens het bedrijf zijn we inmiddels op dat punt aangekomen.

De olieproductie in Schoonebeek draait volgens Vincent van Engelen van de NAM op dit moment op halve capaciteit en dat is niet vol te houden. Niet alleen voor de NAM, maar ook voor de Nederlandse Staat zijn de belangen groot. Daarnaast is volgens Van Engelen de injectie van afvalwater uit de oliewinning in lege gasvelden veilig. Het water gaat nergens heen en op die diepte zijn er ook geen organismen.

Geoloog Vincent van Engelen van de NAM legt hoe het injecteren van afvalwater werkt:

Andere oplossing: zuiveren van afvalwater

Volgens de NAM kan het afvalwater dus veilig geïnjecteerd worden in lege gasvelden. Toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SoDM) is het daarmee eens en ook de Europese regelgeving zegt dat injecteren in de diepe ondergrond op dit moment de beste oplossing is.

Een andere oplossing is het water zuiveren in plaats van injecteren in lege gasvelden. Maar dat kan volgens de NAM niet. Zo is het gedeeltelijk zuiveren en daarna de rest van het water lozen op de Dollard eerder onderzocht. En ook het water helemaal zuiveren en daarna lozen op het Drentse oppervlaktewater is bekeken. Maar deze opties zijn heel erg duur.

Geoloog Vincent van Engelen van de NAM legt uit waarom het water niet gezuiverd kan worden:

Chemicaliën in het afvalwater

Het afvalwater injecteren in lege gasvelden is dus de minst milieubelastende oplossing, zo zegt de NAM. In dit productiewater zitten dus wel chemicaliën. Volgens de NAM bestaat het productiewater maar voor 0,02 procent uit chemicaliën.

Dat vindt Dorpsbelangen Schoonebeek toch nog best veel, zo zegt Henk Vredeveld van deze organisatie.

Wie beslist er?

De provincie en gemeenten moeten door het ministerie van Economische Zaken om advies gevraagd worden over de plannen van de NAM. Maar dat advies mag de minister naast zich neer leggen.

Toch ziet gedeputeerde Tjisse Stelpstra wel een mogelijkheid om duidelijk aan te geven wat de provincie vindt van de plannen van de NAM. Zo legt hij uit in deze video:

Hoop op Tweede Kamer

Maar of de Drentse politiek iets tegen de injectie van afvalwater kan doen, is maar de vraag. In Twente is er een goed lobbyende actiegroep, tegen de injectie. En ook hebben meerdere gemeenten en de provincie zich tegen deze injectie van afvalwater gekeerd. Toch gaan in Twente de plannen door.

Dorpsbelangen Schoonebeek gaat in ieder geval eerst praten met Stop Afvalwater Twente en de lokale bestuurders daar. Bestuurslid Henk Vredeveld hoopt ook dat de Tweede Kamer er bovenop blijft zitten.

Afvalwater of zoals je wilt productiewaterinjectie is overigens geen nieuw fenomeen in de mijnbouw in Zuidoost Drenthe en Twente. Toen de Twentse velden bijvoorbeeld nog aardgas produceerden (de lege velden waarin nu het Schoonebeekse oliewinning-productiewater geïnjecteerd wordt) werd het daarbij vrijkomende productiewater geïnjecteerd in een deel van het gasveld onder Dalen. En waterinjectie vond sinds de jaren '90 ook op nog zeven andere locaties in Zuidoost Drenthe plaats (in het Coevorden veld en Schoonebeek veld). Op dit moment wordt er bijvoorbeeld nog steeds water geïnjecteerd in het Schoonebeker' gasveld.