IMG kan indirecte gasschade niet aantonen: gevolgen voor herhaalde aanvraag?

Gasopslag Langelo UGS Norg oktober 2022
De ondergrondse gasopslag in Langelo © RTV Drenthe / Mathijs Renkema
Het lukt het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) niet om indirecte effecten bij aardbevingsschade in kaart te brengen. Gevreesd wordt dat daardoor de afhandeling van schades wordt bemoeilijkt in het gebied rondom de gasopslag Norg en gasveld Annerveen.
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) gaf in oktober namelijk aan dat bij terugkerende schades in het 'aardbevingsgebied' (Groningen en Noord-Drenthe) gekeken zal worden naar indirecte effecten van diepe bodemdaling.
Rondom de gasopslag Norg is vanwege de injectie en het leegpompen van de opslag sprake van diepe bodemdaling en het IMG zou onderzoek laten doen wat dit voor indirecte gevolgen zou hebben voor het ontstaan van schade aan gebouwen.

Te complex

Een WOO-verzoek (Wet Open Overheid, red.) wijst nu uit dat het IMG onderzoeksbureau Deltares weliswaar opdracht gaf dit te onderzoeken, maar dat het onderzoek zelf nooit heeft plaatsgevonden. Het zou namelijk te complex zijn om indirecte effecten van diepe bodemdaling in combinatie met zaken als aardbevingen of zoutwinning te onderzoeken.
Linda de Boer uit het Groningse Zevenhuizen heeft het WOO-verzoek ingediend bij het IMG. Zij vindt de bevindingen een goede reden om het beoordelingskader van het IMG voor schades te laten aanpassen. "Dit betekent namelijk ook wat voor herhaalschades (schades die terugkeren, red.)", stelt zij.

Geen aardbeving, wel schade

In een brief van het ministerie van EZK staat een versimpeld schema, waaruit blijkt dat mensen met herhaalschades alleen een vergoeding kunnen krijgen als er sprake is van een nieuwe aardbeving. Op X (voorheen Twitter) geeft datzelfde ministerie - na een vraag van De Boer - aan dat er ook wordt gekeken naar 'indirecte effecten'.
"Het probleem is dat het IMG, en dus ook het ministerie, niet weet wat de indirecte effecten zijn van bodembeweging", schetst De Boer. "Hoe kun je dan straks toch schademelden als er geen aardbeving is geweest?"
Het stoort De Boer dat het IMG twee jaar lang 'onder de pet heeft gehouden' dat het instituut de indirecte effecten niet kan laten onderzoeken. "De afhandeling van schades moet milder, menselijker en makkelijker worden. Daar lijkt het zo niet op."
Artikel gaat verder onder de afbeelding
Schadeschema EZK
Het schadeschema van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat © Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

'Verkeerd om'

Het IMG geeft aan dat zij in het verleden ten onrechte op hun website hebben gemeld dat er een vervolgonderzoek naar diepe bodemdaling zou komen. "Dat was onjuiste informatie", concludeert het IMG nu in de WOO-documenten. "Het Instituut erkent dat er beter gecommuniceerd had kunnen en moeten worden over mogelijke indirecte effecten van bodemdaling", valt er verder te lezen.
In een reactie op vragen van RTV Drenthe laat het IMG weten op dit moment nog te onderzoeken hoe indirecte gasschade wél kan worden vastgesteld. Daarnaast laat het IMG weten dat er herhaald schade kan worden gemeld, als de inwoner vermoedt dat de schade is ontstaan door indirecte effecten van diepe bodemdaling.
De Boer vindt dat hiermee het principe van het wettelijk bewijsvermoeden (zie kader) met voeten wordt getreden. "Het IMG legt op deze manier de bewijslast bij de schademelder."

Omgekeerde bewijslast

De omgekeerde bewijslast (ook wel het wettelijk bewijsvermoeden) houdt in het geval van de gaswinning in dat gedupeerden niet zelf hoeven te bewijzen dat de schades door de gaswinning/gasopslag veroorzaakt zijn. In grote gedeelten van Groningen geldt de omgekeerde bewijslast. Wanneer er sprake is van schade, kan de gedupeerde dit melden zonder dat hij of zij dit zelf dient te bewijzen. Het is dan aan de NAM om te weerleggen dat de schades van gasopslag of gaswinning komen.

Heb jij een tip voor ons?
Stuur een bericht, foto of video via WhatsApp of mail de redactie.