Zoektocht naar voorouders: 'Was hij het zwarte schaap van de familie?'

Arme familie-podcast
Podcast Arme familie, rijke geschiedenis © RTV Drenthe
De stamboom van de familie Bakker was al eerder uitgezocht, maar nog nooit hoorde Age Bakker over ene Cornelis Wietzes. Zijn naam was niet te vinden in de stamboom en ook uit de overlevering waren geen verhalen over hem bekend. "Misschien was hij het zwarte schaap."
Bakker gaat op onderzoek uit in onder meer het Drents Archief. Hij ontdekt dat Cornelis Wietzes in de negentiende eeuw in Lemmer woonde en het financieel niet breed had. Hij ging bedelen en belandde in Veenhuizen. Dat was de grootste onvrije kolonie van de Maatschappij van Weldadigheid. Hier verbleven gezinnen, wezen, landlopers en bedelaars.

Maatschappij van Weldadigheid

De Maatschappij van Weldadigheid werd in 1818 opgericht om arme mensen een kans te geven zich te ontworstelen aan hun armoedig bestaan. Mannen, vrouwen, wezen, gezinnen met kinderen en veteranen werden vanuit het hele land naar de Koloniën in onder meer Frederiksoord en Veenhuizen gestuurd.
Door te werken op het land dacht men de armen te kunnen opvoeden tot nuttige en arbeidzame burgers. Het omvangrijke en gedetailleerde archief van de Maatschappij van Weldadigheid wordt bewaard in het Drents Archief.

Vijf keer in Veenhuizen

Bakker ontdekt dat zijn negentiende-eeuwse voorouder Cornelis aanvankelijk twee jaar vastzat in Veenhuizen en toen ontslagen werd. Maar buiten redde hij het niet lang. Welgeteld twee maanden. Hij werd weer opgepakt en verbleef opnieuw in de onvrije kolonie.
Daarna ging het na twee maanden weer mis. Toen Cornelis voor de vierde keer werd opgepakt en naar Veenhuizen werd gestuurd, ontmoette hij Margaretha. Ook zij zat al voor de vierde keer vast. Na hun beider vrijlating trouwden ze, maar toch gingen ze weer bedelen en belandden ze voor de vijfde keer in Veenhuizen. Dat was wel de laatste keer. Ze kregen een plek in het armenhuis in Lemmer. Daar vond Cornelis werk en werden hun kinderen geboren.
Tekst gaat verder na de foto:
gezicht op kolonistenwoningen in Frederiksoord (1863-1964)
Kolonistenwoningen in Frederiksoord © Drents Archief
Na uitgebreid familieonderzoek heeft Age Bakker een goed beeld van Cornelis gekregen: "Hij was misschien een beetje een simpele ziel, een beetje eenvoudig. Blozend, met krullen. Zo zie ik hem voor me." Cornelis Bakker overleed op 12 januari 1873 in Lemmer op 65-jarige leeftijd. Zijn vrouw stierf in hetzelfde jaar, niet veel later.

Podcast 'Arme familie, rijke geschiedenis'

Age Bakker, Mirjam Leloux en Theo Zelders zijn drie van de duizenden onderzoekers die op zoek gingen naar hun familie en ontdekten dat hun voorouders in de Maatschappij van Weldadigheid zaten. Ze zochten uit wie zij waren, wat zij deden en waarom zij daar terechtkwamen. In de nieuwe podcastserie Arme familie, rijke geschiedenis van het Drents Archief en RTV Drenthe wordt de luisteraar meegenomen in hun onderzoek.
Elke aflevering van Arme familie, rijke geschiedenis heeft ook een nabeschouwing, het zogeheten B-deel. In deze extra afleveringen geeft schrijver Wil Schackmann een toelichting op de aflevering. Hij weet alles over de Maatschappij van Weldadigheid en hielp honderden onderzoekers op weg in de zoektocht naar hun voorouders. Ook geeft hij tips voor mensen die een familieonderzoek in de Maatschappij van Weldadigheid willen starten.
Luister hieronder naar de podcast:
#1 Age Bakker | Arme familie, rijke geschiedenis

Heb je een nieuwstip, nieuwe informatie óf heb je een foutje gespot? Stuur een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail de redactie.