Oranjefeest Zuidbarge: Republikeinse vlaggenhijser, gekleurde strikjes en een gouden tip

Oranjefeest Zuidbarge
Jantje Luinstra met de foto waar ze als kind op te zien is tijdens Koninginnedag © RTV Drenthe / Rien Kort
Heel Emmen bereidt zich voor op Koningsdag, over krap twee maanden. Als er één plaats binnen de gemeente is waar ze weten hoe ze een Oranjefeestje moeten vieren, dan is het Zuidbarge.
Onder leiding van de plaatselijke Oranjevereniging, die 75 jaar bestaat, werd altijd stevig uitgepakt op de verjaardag van koningin en nu de koning. Hoe hebben ze dat beleefd door de jaren heen? We spraken drie inwoners.

Jan Omvlee: de republikein die de vlag hees

De liefde voor het Oranjehuis werd er op school bij iedereen met de paplepel ingegoten. Net als religie, zegt voormalig dorpsvoorzitter Jan Omvlee lachend. "We wisten daarom alles van ze. Als er een jarig was, als ze op reis gingen, enzovoort."
Omvlee is van oorsprong geboren in Oranjedorp, maar verhuisde als kind met zijn familie mee naar Zuidbarge in 1948. Een jaar later werd de Oranjevereniging opgericht. In die tijd schoten ze door heel Nederland als paddenstoelen uit de grond.
De Tweede Wereldoorlog was net voorbij en na jaren van ellende was er weer ruimte voor vertier. Maar hoe organiseer je dat? De Nederlandse samenleving was verdeeld in verschillende geloofsgroepen of overtuigingen, die zich niet veel met elkaar bemoeiden. "Maar het Oranjehuis stond min of meer boven al die partijen, werd als neutraal beschouwd", legt Omvlee uit. "Of het een bindmiddel was van het naoorlogse Nederland? De bevolking voelde dat in ieder geval wel zo."
Hoewel zijn geboorteplaats anders doet vermoeden, heeft Omvlee nooit veel gehad met het koningshuis, bekent hij. Soms 'offerde' republikein Omvlee zich op voor het grotere goed. "Mijn toenmalige overbuurman hees altijd de vlag als het weer zo ver was. Maar hij had een zoon in Oostenrijk, die hij regelmatig bezocht. Zag ik hem met de sleutels over straat naar mij slenteren. Zeg Jan, zou jij zo goed willen zijn? Wat een dorp. Een republikein die dan maar de vlag in top hijst, haha."
(Tekst gaat verder onder de foto)
Oranjefeest Zuidbarge
Jan Omvlee bij de molen die al ruim honderd jaar in het bezit is van zijn familie. Het naastgelegen pad is vernoemd naar zijn grootmoeder © RTV Drenthe / Rien Kort

Jantje Luinstra: het meisje met de roodwitblauwe strikken

Jantje Luinstra is acht jaar geleden verhuisd van Zuidbarge naar een appartement in het centrum van Emmen. Het enige wat niet lijkt te zijn meegekomen, is haar hart. Want dat ligt duidelijk nog in Zuidbarge. Ondanks de overstap is ze nog lid van Plaatselijk Belang Zuidbarge én de Oranjevereniging, al ongeveer 50 jaar.
Begin over Zuidbarge en ze licht helemaal op. "Zuidbarge is een eenheid, hecht. En Koninginnedag: dat was altijd geweldig." Voor haar ligt een setje foto's van verschillende Oranjefeesten.
Ze wijst op een zwart-witfoto uit de jaren vijftig, met daarop een meisje van rond de tien jaar. Fiets in de hand en twee enorme strikken in het haar. "Die strikken waren roodwitblauw", zegt ze. Ze kan het weten, want ze is het zelf. "Volgens mij heb ik hier een prijs gewonnen."
Op een andere foto staat haar moeder met vijf andere vrouwen. De schenksters van weleer, legt ze uit. "Zij en de andere vrouwen schonken de hele dag ranja en chocolademelk." De Oranjefeesten vormden een contrast met de grauwe oorlogsjaren die kort daarvoor Nederland nog teisterden. Eindelijk mocht het weer feest zijn. En dat van Zuidbarge stond als een huis, weet Luinstra. "Zelfs de burgemeester destijds, Gaarlandt, kwam ervoor naar ons dorp."

Jan Hadders: de gouden tip van Maxima

De grasbaanraces. Geen twijfel over mogelijk. Dat maakte de meeste indruk op Jan Hadders tijdens de viering van Koninginnedag in zijn dorp Zuidbarge. De geur van de benzine, het rondspetterende gras: het is het spektakel dat Hadders als jonge jongen in de jaren vijftig kan waarderen. "Ik zal dat nooit vergeten." Die waardering geeft ook een doorkijkje naar zijn latere carrière.
Want hoewel hij aanvankelijk de boerderij van zijn vader overneemt, zal techniek de hoofdrol spelen in zijn latere loopbaan. Hadders richt later namelijk Dacom op. Een bedrijf dat zich richt op automatiseringsoplossingen voor de agrarische sector. Het is in die hoedanigheid dat hij Beatrix, Willem-Alexander en Maxima ontmoet heeft.
"Via mijn werk belandde ik in Oman voor een project over waterbeheer. In een tent midden in de woestijn kwamen destijds (toen nog) koningin Beatrix, Willem-Alexander en Maxima op werkbezoek." Tijdens de gesprekken ging het ongeveer over gegevens die uitgelezen kunnen worden op een mobiele telefoon. "De koningin was goed ingelezen en stelde allerlei vragen."
Wel had ze wat vraagtekens, aldus Hadders. "Vele boeren hier hebben toch geen mobiele telefoon, vroeg ze mij. Maar Willem-Alexander reageerde meteen heel snel: ze zijn niet allemaal zoals u, moeder", zegt Hadders glimlachend. De techneut kreeg ook nog een tip van Maxima: ga naar Abu Dhabi. Daar beregenen ze volop hun tuinen en een stukje efficiënte techniek zou daar op zijn plaats zijn. "Ik was verbaasd over die hint. Want ze had dus echt naar mijn verhaal geluisterd."
Oranjefeest Zuidbarge
Jan Hadders wijst op zijn jongere ik op een tijdens Koninginnedag genomen foto uit het verleden. © RTV Drenthe / Rien Kort

Heb je een nieuwstip, nieuwe informatie óf heb je een foutje gespot? Stuur een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail de redactie.