Emmense boer over 2 jaar oorlog in Oekraïne: 'De paniek zit er nog in'

Kees Huizinga
Kees Huizinga © RTV Noord
Precies twee jaar geleden werd het leven van boer Kees Huizinga uit Emmen en zijn gezin in Oekraïne volledig op zijn kop gezet. In de vroege ochtend van 24 februari 2022 begon de Russische invasie, die is uitgemond in een bloedige oorlog. Voor Huizinga staat één ding vast: als Oekraïne verliest, blijft het daar niet bij. Zo schrijft RTV Noord.
"Het gaat goed. Ik leef nog, we zijn nog gezond", zegt Huizinga op luchtige toon via de telefoon. Het is zijn gebruikelijke antwoord op de vraag hoe het met hem gaat. Desondanks gaat de oorlog bij hem steeds meer onder de huid zitten.
Oekraïne is een groot land - "groter dan Frankrijk" - en Huizinga is honderden kilometers van het front vandaan. Dus het gevaar dat een raket of een drone uitgerekend op zijn bedrijf inslaat, is minimaal. Huizinga: "Statistisch is die kans klein." Toch ging het vorig jaar bij hem mis. "Als je dat eenmaal hebt meegemaakt, dan is het angstaanjagend." Sindsdien staat hij er iets minder nuchter tegenover: "Je gevoel daarover verandert wel."
Hoe zou je dat willen omschrijven?
"Misschien wel als angst. Of schrikkerig. Als ik in Nederland een vliegtuig of straaljager hoor overvliegen, dan heb ik daar nu een ander gevoel bij."
Twee nachten achtereen vloog een drone vlak over zijn huis. Dat staat in zijn geheugen gegrift: "Toen ik de eerste nacht daarvan wakker werd, moest ik een paar seconden nadenken voordat ik doorhad wat het was. De tweede nacht werd ik er weer wakker van en toen had ik natuurlijk direct door wat het was. Het duurt tien seconden voordat dat ding boven je huis is."
Brokstukken kees huizinga
Eén van de brokstukken die op het land van Kees Huizinga terechtkwamen © Eigen foto (via RTV Noord)
"Als een brommer met een afgezaagde uitlaat die door de straat scheurt", omschrijft Huizinga het geluid van een laag overvliegende drone. "Met een hoop lawaai, niet snel; bij je huis is het een enorme herrie en dan hoor je hem weer weggaan. Zo'n soort geluid is het. Maar nu vliegt het boven je hoofd met een bom van veertig of vijftig kilo."
Er zitten mensen bij die bij het geluid van een brommer al in paniek raken. Die trillen helemaal.
Kees Huizinga
De spanning van het moment en de opluchting over de goede afloop zijn hoorbaar als hij erover vertelt: "Dan denk je: oké Dan hoor je hem wegvliegen en denk je: nou, gelukkig."

In paniek

Huizinga hekelt de politici in Nederland die menen dat Oekraïense vluchtelingen wel terug kunnen naar hun vaderland omdat het daar voor hen inmiddels weer veilig zou zijn. "Er zitten mensen bij die bij het geluid van een brommer al in paniek raken. Die trillen helemaal." Laat staan wat een overvliegende drone teweeg brengt, wil hij maar zeggen. Neem bijvoorbeeld zijn boekhouder, die uit Charkiv moest vluchten voor het oorlogsgeweld.
Als je dit niet hebt meegemaakt, dan kun je er niet over oordelen.
Kees Huizinga
Huizinga: "Zij heeft de oorlog zien beginnen vanaf haar balkon. Ze zag letterlijk de Russen binnenvallen, de explosies en het vuur. Die is elke keer in paniek als er iets komt overvliegen. Ze kan dan helemaal niets meer. Zo zijn er heel veel, vooral mensen uit het oosten van Oekraïne. Maar ook mensen die uit Kyiv komen en het aan den lijve hebben ondervonden. Na twee jaar van relatieve rust zit die paniek er nog steeds in. Dan kun je wel stoer zeggen dat die Oekraïners terug kunnen, maar dan ben je puur en alleen met politiek bezig, niet met mensen. Als je dit niet hebt meegemaakt, dan kun je er niet over oordelen. Ik deed er vroeger ook heel nuchter over, maar dat is veranderd nu ik het heb meegemaakt."
Wat doe je dan in dat soort situaties?
"Nou, die vluchtelingen van ons (Huizinga biedt aan meerdere gevluchte Oekraïners onderdak op zijn bedrijf, red.) gaan in de badkamer zitten, waar alleen dikke stenen muren zijn. Als zo'n ding dan neerkomt in de buurt, worden ze niet geraakt door scherven. Dat doen ze omdat ze daar ervaring mee hebben en omdat waarschijnlijk vrienden of familie van hen bij bombardementen zijn omgekomen."
Als dat ding recht op je neer komt, dan ben je gewoon verdwenen. Dan is er niets van je over.
Kees Huizinga
"Wij hebben daar geen ervaring mee, dus ik blijf gewoon in mijn bed liggen. Andere mensen gaan naar buiten omdat ze dat ding willen zien. Dat is natuurlijk zo stom als wat. De kans dat je er precies onder zit is nog steeds heel klein. Maar als dat ding recht op je neer komt, dan ben je gewoon verdwenen. Dan is er niets van je over."

Steun uit Europa onvoldoende

Huizinga voelt zich niet gesteund door Europa. "Je kunt van alles aan te merken hebben op Oekraïne. Het land is bijna honderd jaar onderdrukt door de Sovjet-Unie. Daarvoor werd het gekolonialiseerd door tsaristisch Rusland. Dan kan je niet verwachten dat Oekraïne binnen één generatie een voorbeeld-democratie wordt, maar het was goed op weg." Daarom hoopt hij dat er meer wapens vanuit de EU geleverd worden.
Hulp aan burgers en militairen
Kort na het uitbreken van de oorlog hebben Kees Huizinga en zijn partner Emmeke Vierhout samen met enkele andere Nederlandse ondernemers stichting De Leeuw Kyiv opgezet, met als doel zoveel mogelijk geld en goederen in te zamelen voor zowel de bevolking als het leger van Oekraïne. Tot nu toe heeft de stichting zo'n twaalf miljoen euro opgehaald. Het geld is onder meer besteed aan generatoren, medische hulpmiddelen, slaapzakken en kooktoestellen.

Heb je een nieuwstip, nieuwe informatie óf heb je een foutje gespot? Stuur een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail de redactie.