Bouwplannen Beilen onder de loep: wat betekent dit voor Alting en Smalbroek?

In Smalbroek kijkt de gemeente Midden-Drenthe naar woningbouw
In Smalbroek kijkt de gemeente Midden-Drenthe naar woningbouw © Josien Feitsma / RTV Drenthe
Het plan om de woonwijken van Beilen uit te breiden richting Smalbroek en Alting is volgens de gemeente Midden-Drenthe de enige kansrijke optie om snel tot meer woningen te komen. Dat hebben bewoners van de gemeente vanavond bij een bijeenkomst te horen gekregen. Maar nog voordat het onderzoek is afgerond, dreigt het al tot een rechtszaak te komen.
Bewoners in Alting en Smalbroek dachten tot voor kort dat ze veilig waren voor grootschalige woningbouw. Ze wonen immers vlakbij een beschermd waterwingebied, een rustige plattelandsomgeving en een beekdallandschap met natte, grillige bouwgrond. Maar juist daar wil de gemeente nieuwe huizen bouwen, maakte ze in september bekend.
Dat kan de gemeente doen via de Wet Voorkeursrecht Gemeente (WVG). Dan heeft de gemeente het recht op de eerste koop als iemand na verloop van tijd van zijn grond of huis af wil. Op de kavels staan nu huizen, stallen en onder andere ook een zorgboerderij.

Rechtszaak

Een middel dat niet vaak wordt gebruikt. Dus wilde bewoner Hans Bos uit Smalbroek meer te weten komen. Hij probeerde in contact te komen met de gemeente, deed later een beroep op de Wet Open Overheid (WOO). Maar de gemeente Midden-Drenthe haalde de eerste en de tweede termijn voor een tijdig antwoord niet. Uiteindelijk leidde dat tot een ingebrekestelling en loopt er nu een rechtszaak. Bos: "Sinds september krijgen we geen antwoord op onze vragen en onderbouwing."
Volgens wethouder Rieja Raven van de gemeente Midden-Drenthe kon de gemeente niet direct met alle informatie komen. De locatiekeuze moest eerst nog door de gemeenteraad voordat gestart kon worden met het uitwerken van het plan. Ze paste meteen de WVG toe zodat speculanten de gemeente niet voor de voeten konden lopen en bewoners de hoofdprijs konden vragen voor hun kavel. Ook koopt de gemeente nu tijd om een onderzoek te doen.
"Ik heb er begrip voor dat mensen zich overvallen voelen en teleurgesteld zijn, want het is nogal wat: de WVG ligt op mijn huis", legt Raven uit. "Maar dat betekent niet dat mensen het nu hoeven te verkopen."

Pas net begonnen

Volgens Raven moet het voorstel nog door de raad en is de gemeente pas net met het project begonnen. Het verkennend onderzoek is dan vanavond wel in de vorm van schetsen en ideeën gepresenteerd, maar de gemeente weet heel veel ook nog niet. "We gaan nu eerst onderzoeken of het überhaupt haalbaar is om woningbouw te plegen in deze gebieden."
Ondanks dat de kritische groep inwoners van Alting en Smalbroek na de avond meer informatie heeft, blijven er veel vragen over: "Waarom wordt meteen het zwaarste middel uit de kast gehaald?", "Wat als wij niet verkopen, worden we dan onteigend?", "Mag je bouwen in een beekdal?", "Midden-Drenthe heeft een pijnlijke geschiedenis met keuzes, zijn wij na Lievingerveld de volgende?"

Zijn Smalbroek en Alting een beschermd beekdal?

In beschermde beekdallandschappen willen het Rijk en de Provincie niet bouwen. Volgens Bernard Hanskamp, voormalig planoloog van de provincie Drenthe klopt het dat Alting en Smalbroek onderdeel uitmaken van een beekdallandschap. "Maar dan wel een beekdallandschap tussen aanhalingstekens", zegt hij. "Want daar is nog weinig van over. Het is het minste stukje beekdal van de provincie. De Beilerstroom is kunstmatig, dat kun je geen beek meer noemen."
In de ruilverkavelingstijd is volgens Hanskamp rondom Smalbroek heel wat ontwaterd om de grond geschikt te maken voor landbouw. "Het is melkveegebied. Natuurherstel is daar niet aan de orde. De waterstand is erg gereguleerd en dat zal ook niet veranderen."

Andere opties

De gemeente heeft ook naar de uitbreiding richting Lieving gekeken. Om dat te realiseren is alleen de aanleg van de zogeheten 'domotunnel' nodig onder het spoor. Dat kost volgens de gemeente veel geld en zeker tien jaar. Lukt de tunnel niet, dan kan ook meteen het nieuwbouwplan van tafel. Geen optie dus.
"We hebben ook een woonopgave", stelt Raven. "In Beilen zijn de strategische ligging en de goede bereikbaarheid de kracht, maar dat is tegelijkertijd ook de kwetsbaarheid omdat Beilen ingeklemd ligt tussen de A28 en het spoor. Dus om ruimte te vinden om huizen te bouwen, moeten we creatief zijn."
De weg naar de 'domotunnel' lag al klaar
De weg naar de 'domotunnel' lag al klaar © Josien Feitsma / RTV Drenthe

Heb je een nieuwstip, nieuwe informatie óf heb je een foutje gespot? Stuur een bericht, foto of filmpje via WhatsApp of mail de redactie.