Wat kan Drenthe zelf doen aan de stikstofneerslag?

Drenthe gaat in twaalf gebieden onderzoek doen hoe de stikstofneerslag er omlaag kan. Want ieder gebied is verschillend en daarom moet er ook voor ieder gebied een andere stikstofaanpak komen.

Er zijn drie manieren waarop de provincies en het Rijk de stikstofuitstoot en stikstofneerslag willen verminderen in kwetsbare Natura 2000 gebieden tegen te gaan. Het kabinet probeert het met landelijke maatregelen, zoals de snelheidsverlaging op snelwegen.

De andere twee maatregelen komen grotendeels op het bordje van de provincie te liggen. Namelijk het handelen in stikstofruimte en tegelijk het afsnoepen ervan. Dat noemen ze ook wel extern salderen en wat dat precies is wordt in dit verhaal uitgelegd.

Vandaag praatte gedeputeerde Henk Jumelet samen met zijn stikstofambtenaren de Provinciale Staten bij over de grootste provinciale klus: de gebiedsgerichte aanpak.

Aanpak per gebied

"We zijn bezig met gebiedsverkenningen. We kijken naar 12 gebieden in Drenthe, maar dat mogen er ook minder worden als een andere indeling logischer of werkbaarder is. In die verkenning kijken wat een gebied nodig heeft, wat de plaatselijke knelpunten zijn en wat de mogelijke oplossingen zijn", zo vertelt stikstofambtenaar Daniëlle Heidema.

"Er zijn nu al boerenbedrijven die zich bij ons melden voor een opkoopregeling. De vraag is: past dit in de oplossing voor de afname van de stikstofneerslag in het gebied?" Overigens is nog niet duidelijk wanneer de minister met een nieuwe opkoopregeling komt.

"Vervolgens gaan we met alle betrokkenen bedenken welke maatregelen er nodig zijn." Provinciale Staten moeten er vervolgens een klap op geven, maar dan zijn we volgens Heidema al ver in 2022 beland als het kabinet ondertussen de spelregels niet veranderd. De provincie bepaald dus welke gebiedsgerichte aanpak waar plaats moet vinden en rapporteert daarna aan het kabinet of de maatregelen voldoende werken of niet.

Het is extreem complex

Stikstofambtenaar Gerko Arkema weet hoe het zit met de kwetsbare Natura 2000 gebieden: extreem complex. Dat alle Natura 2000 gebieden last hebben van te veel stikstofneerslag is duidelijk, maar sommige gebieden hebben er meer last van dan andere.

Neem bijvoorbeeld de vennen in het Drents Friese Wold of het herstellende hoogveen in het Bargerveen. "Tegelijkertijd is stikstof niet de enige knop waaraan we kunnen draaien, bij het Bargerveen is bijvoorbeeld ook de verhoging van de waterstand een deel van de oplossing."

En dan zijn er in een Natura 2000 gebied weer allerlei verschillende soorten stukken natuur. Het ene soort natuur heeft meer last van de stikstofneerslag dan het andere gebied. Wetenschappers hebben uitgezocht hoeveel stikstof de natuurgebieden kunnen verdragen. En daarnaast hebben ze uitgezocht waar het nu al heel erg mis gaat. In het Bargerveen bijvoorbeeld.

Overschrijding stikstofneerslag in kwetsbare Natura 2000 gebieden (Rechten: Provincie Drenthe)

Gerko Arkema vervolgt zijn verhaal: "En dan zijn er nog stukken natuur die we nu al wettelijk moeten verbeteren, niet alleen in kwantiteit maar ook in kwaliteit. Bijvoorbeeld de jeneverbesstruiken en de leefmogelijkheden van de kam-salamander op het Holtingerveld." Kortom de gebiedsgerichte aanpak wordt dus maatwerk.

Eindoplossing: de bron

Naast de provincie neemt ook het Rijk maatregelen tegen de stikstofuitstoot en dan gaat het om zogenoemde bron-maatregelen. Daarbij moet de stikstofuitstoot omlaag gaan, bijvoorbeeld door de maximumsnelheid op snelwegen te verlagen en de warme sanering van varkensbedrijven.

Henk Jumelet wil eigenlijk dat de stikstofproblematiek niet opgelost gaat worden bij het eindpunt, daar waar de neerslag is, maar vooral daar waar de uitstoot plaats vindt. "Aan het eind oplossen is veel te complex, bij de bron is het veel simpeler te regelen, gewoon verminderen. Net zoals bij milieuwetgeving."

Drentse ambtenaren proberen die boodschap in Den Haag te laten landen, maar Jumelet weet ook dat daarvoor de wetgeving op de kop moet en dat gaat in Den Haag lang duren. "Dus moeten we ook maatregelen nemen voor morgen, volgend jaar en over drie jaar."

Waar komt de stikstofneerslag vandaan? (Rechten: Provincie Drenthe)

Meer over dit onderwerp:
stikstof uitstoot neerslag Natura 2000 gebieden
Deel dit artikel: