Coronacrisis ook merkbaar in OV: bezuinigingen op busvervoer

Door de gevolgen van de coronacrisis gaat er bezuinigd worden op het openbare busvervoer in Drenthe en Groningen. Alle gemeenteraden en Provinciale Staten van Drenthe en Groningen werden van de plannen op de hoogte gebracht, al is het OV-bureau Groningen Drenthe huiverig om meteen grote ingrepen te doen. Ze vrezen daarmee dat het OV-netwerk onnodig wordt afgebroken.

Beter nu iets minder hard bezuinigen en na een half jaar bijsturen, dan fors ingrijpen en aan het eind van 2021 geld overhouden, is de redenatie van het OV-bureau. Gedeputeerde Cees Bijl is het daarmee eens, al beseft hij dat het risico voor zowel Drenthe als Groningen toeneemt. Beide provincies financieren het openbaar vervoer namelijk deels.

Het OV-bureau hanteert meer de kaasschaaf, dan dat er echt grote brokken uit de kaas genomen worden. Dus zullen de ingrepen een combinatie worden van bezuinigingen en aanpassingen in de dienstregeling die voor de coronacrisis al waren bedacht, omdat sommige plaatsen een hogere vervoervraag hebben en andere juist minder.

Minder op de dikke lijnen om de rest overeind te houden

OV-bureau-directeur Wilko Mol: "De bezuinigingen bestaan uit het minder frequent rijden op de dikke buslijnen. Ook zullen zogeheten versterkingsritten op drukke lijnen eruit worden gehaald. Dit om de basisstreeklijnen overeind te kunnen houden", legt hij uit.

Aanvullende lijnen daarop zullen op een aantal plekken met kleinere bussen gereden worden en op een enkele kleine lijn verdwijnt de bus en komt het vraagafhankelijke vervoer via de HUB-taxi ervoor terug. Die aanpak is volgens Mol makkelijk weer op of - in het slechtste geval - verder af te schalen.

"Drenthe en Groningen hebben veel platteland. In grootstedelijke gebieden is het allemaal veel makkelijker", gaat Mol verder. "Van twaalf bussen per uur naar zes gaan is minder ingrijpend dan op het platteland van één keer per uur een bus naar geen bus."

Directeur Wilko Mol van het OV-bureau (Rechten: Serge Vinkenvleugel/RTV Drenthe)

Coronadeal met kabinet

De bezuiniging maakt onderdeel uit van een deal met het kabinet. Het Rijk betaalt het eerste half jaar van volgend jaar opnieuw de extra kosten en gedaalde inkomsten in het openbaar vervoer, omdat er door de coronacrisis minder reizigers zijn, net als in 2020. Die deal komt er alleen op de voorwaarde dat Qbuzz en het OV-bureau in de tweede helft van 2021 van het rijksinfuus af gaan.

"In maart hadden we amper tien procent van het aantal reizigers over. Zagen we in de zomer een opleving naar zeventig procent omdat mensen vakantie vierden in eigen land en regio; door de tweede coronagolf is het aantal reizigers nu weer gedaald naar de helft van normaal", vertelt Mol.

"Er zijn vooral minder reizigers door het thuiswerken en doordat een groot deel van de lessen en colleges van studenten digitaal plaatsvindt", vult Erwin Stoker van het OV-bureau aan. Net als Mol wil hij niet te hard ingrijpen.

Zitten er risico's aan de Drents-Groningse aanpak?

Stoker: "We zien nu al dat we nieuwe reizigers, die we de afgelopen jaren naar het openbaar vervoer hebben gelokt, alweer kwijt zijn." Voorwaarde om dit uit te kunnen voeren is wel dat de bijdrage van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) voor het studentenvervoer gelijk blijft en de bijdragen van de provincies Drenthe en Groningen ook."

Mol: "Voor de eerste helft van 2021 is 740 miljoen aan compensatie van het Rijk toegezegd, wat wij daarvan krijgen en of dat genoeg zal zijn weten we ook nog niet." Volgens Stoker wordt er nog een vinger aan de pols gehouden. "We zullen aan de werkelijke reizigersaantallen en inkomsten moeten afleiden of we verder in moeten grijpen."

Het OV-bureau gaat nu uit van van 22 procent minder reizigers in 2021. De geplande bezuiniging staat nu op 4 miljoen. Als er een nieuwe lockdown komt, ontstaat er volgens Mol een andere situatie.

Zienswijze overgeslagen

Normaal worden gemeenteraden en Provinciale Staten in Drenthe en Groningen altijd om een zienswijze gevraagd als de dienstregeling wordt aangepast. Maar omdat er snel gehandeld moest worden vanwege corona, is die stap overgeslagen. Sommige Drentse en Groningse Statenleden vroegen wel om dit vanaf nu weer goed af te stemmen. OV-bureau-directeur Mol bevestigde dat te zullen doen.

Qliners bij het knooppunt in Gieten (Rechten: Serge Vinkenvleugel/RTV Drenthe)

Belangrijkste wijzigingen Drentse busverbindingen

- Qliner 300 (Emmen-Groningen) gaat vier keer per uur rijden in plaats van zes keer per uur
- Qliner 309 (Assen-Groningen) gaat vier tot acht keer per uur rijden in plaats van vier tot twaalf keer per uur
- Qlink 5 (Annen-Groningen) gaat vier keer per uur rijden in plaats van zes keer per uur
- Qlink 12 (Klazienaveen-Emmen) en lijn 26 (Coevorden-Schoonebeek-Emmen) worden samengevoegd tot een nieuwe doorgaande streekbus. De Qlink verdwijnt en daarmee ook het reizigers-ophaalrondje in Klazienaveen

Tijdwinst

- Zwartemeer krijgt twee keer per uur een bus in plaats van één keer per uur
- De busverbinding van Schoonebeek en Weiteveen naar Emmen wordt tien tot vijftien minuten sneller
- Stadslijn 1 naar Emmerhout en Angelslo gaat van twee keer per uur naar één keer per uur, maar streeklijnen rijden wel twee keer per uur door Angelslo
- Lijn 21 Assen-Emmen gaat dus sneller rijden en boekt daardoor tien minuten tijdwinst. Sleen wordt overgeslagen, maar krijgt een nieuwe eigen buslijn: lijn 29
- Zowel lijn 22 (Assen-Zweeloo) als lijn 27 (Hoogeveen-Emmen) gaan in de avonden en zondagen van één keer per twee uur naar één keer per uur
- Lijn 27 (Emmen-Hoogeveen) wordt doorgetrokken naar Bethesda. Zo ontstaat een verbinding tussen beide ziekenhuizen in Emmen en Hoogeveen. Een wens van Provinciale Staten, want tussen station Emmen en het Scheper ziekenhuis rijdt vier keer per uur een bus

Scholierenlijn

- De extra spitsritten van lijn 14 Vlagtwedde-Winschoten, lijn 42 Vlagtwedde-Ter Apel en extra spitsritten lijn 73 Ter Apel-Emmen worden doorgaande ritten als lijn 72 Winschoten-Emmen (via Bourtange)
- Lijn 48 (Steenwijk-Havelte) verdwijnt vanwege het kleine aantal reizigers en daar komt het vraagafhankelijke vervoer van de HUB-taxi voor terug
- Lijn 51 (Assen-Annen-Vries-Groningen) wordt ingekort en gesplitst. Het deel Assen-Annen blijft bestaan, doorgaande reizigers naar Groningen zullen in Annen moeten overstappen op een andere bus
- De scholierenlijn 86 (Norg-Peize-P+R Hoogkerk) komt weer terug

Deel dit artikel: