Geen aardolie, maar noordelijke suiker als bouwsteen voor plastic

Suiker moet de vervanging worden van aardolie in plastic. Het is niet alleen goedkoper maar ook veel milieuvriendelijker als grondstof. Het moet een bouwsteen worden voor vele andere biochemische producten. Suiker is volop aanwezig in het noorden, zoals in suikerbieten, aardappelen of mais. Maar ook in bioafval zoals mais-stengels en houtsnippers.

De landbouw, suikerverwerkende industrie en chemische bedrijven in Emmen en Delfzijl hebben daarom de handen ineen geslagen en een suikeragenda opgesteld. Doel één: straks alleen nog maar 'groen' herbruikbaar plastic maken zonder aardolie er in. Daarna moeten nog vele andere toepassingen volgen.

Avantium kan nu al plastic flessen maken die helemaal uit suiker bestaan of uit papier en suiker (Rechten: Serge Vinkenvleugel/RTV Drenthe)

Suiker heeft hele mooie moleculen -zeg maar de bouwstenen- om plastic van te maken. Grond om suikerbieten en andere suikerhoudende gewassen, zoals aardappelen, tarwe en mais te verbouwen is er in het noorden en vlak over de Duitse grens genoeg. Het noorden heeft samen met de regio Weser-Ems 1,5 miljoen hectare landbouwgrond. Bij Cosun Beet Company (voorheen SuikerUnie) in Vierverlaten weten ze als geen ander hoe ze suiker uit bieten moeten halen. En de kwaliteit van de suikers die gewonnen worden, is hoog evenals de opbrengst per hectare landbouwgrond.

Bij Avantium in Delfzijl staat er een proeffabriek waar ze uit het suiker van Cosun Beet Company plastic maken. En omdat voedsel als grondstof wordt gebruikt, is er ook een proeffabriek waar ze uit bioafval (bijvoorbeeld houtsnippers) suiker kunnen halen. En bij Cumapol in Emmen kunnen ze niet wachten tot de plastic flessen uit suiker in de supermarkt liggen, want die zijn beter te recyclen dan sommige op aardolie-gebaseerde flessen. Denk hierbij aan flessen voor fruitsappen.

In onderstaande video kom je erachter hoe van bijvoorbeeld suikerbieten plastic wordt gemaakt. Het verhaal gaat onder de video verder.

In het noorden is er een suikeroverschot sinds de Europese Unie het suikerquotum heeft afgeschaft. Dus zoeken de suikerbietenboeren en Cosun Beet Company naar nieuwe, andere afzetmogelijkheden en hoogwaardiger toepassingen van suiker. In de hoop dat de prijs uiteindelijk ook omhoog gaat.

De chemieparken Emmtec in Emmen en Delfzijl willen groener worden. Onder de naam Chemport zoeken ze naar oplossingen waar bio-grondstoffen of fossiele brandstoffen de vervanger zijn van vervuilende of eindige grondstoffen in chemische producten.

Gert-Jan Gruter stopt bij Avantium in Delfzijl houtsnippers in de proeffabriek om er suiker voor plastic van te maken (Rechten: Serge Vinkenvleugel/RTV Drenthe)

Suikeragenda

Suiker en chemie hebben elkaar nu gevonden in de Suikeragenda. Een fors en strategisch plan wat doorloopt tot 2050 en waar behalve suiker als grondstof voor plastic ook naar vele andere toepassingen gezocht gaat worden. Denk bijvoorbeeld aan suikers laten fermenteren tot chemische bouwstenen en bio-raffinaderijen die het suiker verder opwerken. Niet alleen als product voor in voedsel, maar bijvoorbeeld ook tot zuren en vezels. Dit wordt onder andere gebruikt voor tapijt. In het suiker zitten bouwstenen die gebruikt kunnen worden voor kleding, elektronische apparaten, machines en auto's. De zuren kunnen gebruikt worden voor productie van industriële chemicaliën en oplosmiddelen en in de voeding.

Maar dit proces zal jaren duren. Chemische bedrijven zijn ingesteld op het gebruik van traditionele grondstoffen en fossiele brandstoffen. En het vergt investeringen van vele miljoenen in nieuwe technologie en bereidheid van consumenten om meer te willen betalen voor groener verpakkingsmateriaal. Er zijn 'vlaggenschippen-fabrieken' nodig die het durven om dingen anders te doen. Zoals bij Cumapol op het Emmtec chemiepark in Emmen.

Als alle plannen uit de Suikeragenda door gaan, dan kunnen er in 2030 900 mensen in de suikersector werken. In 2050 kan dit oplopen tot 5400, variërend van boer tot chemicus.

Marco Brons van Cumapol hoog in de reactor-toren waar het gerecyclede plastic weer geschikt word gemaakt om voedsel in te verpakken (Rechten: Serge Vinkenvleugel/RTV Drenthe)