Geen 50, maar 63 miljoen aan investeringen in Drenthe tot 2023

Geen 50 miljoen, maar 63 miljoen euro gaat de provincie de komende drie jaar investeren. Het bedrag is opgehoogd omdat op sommige plekken vanwege de coronacrisis extra hulp nodig is. Het grootste deel van de extra miljoenen gaat naar de binnensteden van Hoogeveen, Emmen, Meppel en Assen (de HEMA-steden).

Gedeputeerde Staten willen extra inzetten op fietsen, het versterken van de Drentse Steden met een grote regiofunctie, Wonen en Recreatie & Toerisme. Er zijn geen investeringen geschrapt, het zijn aanvullende voorstellen. Vandaar Investeringsagenda Plus. De originele investeringsagenda is opgesteld samen met Provinciale Staten en bevat 73 voorstellen.

Wat is er nieuw?

14,4 miljoen euro voor het Regiostedenfonds. GS vinden dat de vier Drentse HEMA-steden het zwaar hebben. Ze krijgen een steeds belangrijkere rol voor de regio rond de stad, maar kampen wel met steeds meer winkelleegstand in de binnensteden. Die leegstand loopt nu nog sneller op vanwege de coronacrisis. In de binnensteden moet meer groen (biodiversiteit), verblijfsrecreatie en vormen van wonen komen om ze aantrekkelijk te houden.

Tegelijk moet het aantal vierkante meters winkels omlaag. Verder dreigt het culturele aanbod te verschralen, is de bereikbaarheid op de fiets vaak niet goed genoeg, en is er sprake van verpaupering. Klein lichtpuntje: als mensen gaan winkelen doen ze dat weer meer in hun eigen omgeving in plaats van verder weg.

Meer fietsen

Volgens gedeputeerde Bijl heeft deze coronatijd laten zien dat er meer gefietst wordt moet er dus ingezet worden op betere fietsverbindingen. Voor scholieren en straks voor woon-werkverkeer. Ook over langere afstanden als alternatief voor de auto vanwege de grote opkomst van e-bikes. En betere fietsvoorzieningen zijn ook goed voor recreatie en toerisme.

Coevorden niet bij de groten

Coevorden, Beilen en Roden zitten niet in het nieuwe Regiostedenfonds maar kunnen via het Herstructuringsfonds wel geld krijgen om het laatste zetje te geven om rotte kiezen in de centra op te knappen. Roden en Beilen beiden twee ton, Coevorden zes. Burgemeester Bert Bouwmeester van Coevorden uitte bij de bespreking van de Investeringsagenda in Provinciale Staten zijn ongenoegen dat Coevorden niet bij de HEMA-steden hoort en dus geen geld uit het Regiostedenfonds krijgt terwijl Coevorden nog wel flink aan de slag moet met het centrum.

Wat stond al op de agenda?

Eerder werden al plannen gemaakt voor onder meer duurzame landbouw, hoger onderwijs, vitale vakantieparken en opknappen van de binnensteden. Al die plannen bestaan nog, er is niks geschrapt. Wel is er wat met geld geschoven.

Duurzame landbouw

Duurzame landbouw. Waarbij landbouw meer in harmonie moet gaan met de natuur. 9 miljoen was daarvoor beschikbaar maar het is 7 geworden: 2 miljoen gaat naar vergroening en meer biodiversiteit in de HEMA-steden. 4 miljoen is echt voor de landbouw, 3 miljoen is voor leefomgeving. Het geld komt wel bovenop de bestaande Regio Deal Duurzame Landbouw. Denk daarbij aan kringlooplandbouw, soms biologische landbouw en meer duurzame melkveehouderij.

Energietransitie

Ook de energietransitie krijgt 9 miljoen. Het gaat gebruikt worden om de productie van waterstof aan te jagen, lokale energiecoöperaties, wind- en zonnepark-energie en nieuwe slimme oplossingen ter vervanging van gas en olie. Vooral waterstof is voor de provincie belangrijk. Plannen genoeg: een waterstofwijk in Hoogeveen, productie van waterstof in Emmen, het gebruik van waterstof op het Emmtec-terrein, Openbaar Vervoer rondom Emmen en auto's en zwaar vervoer op waterstof.

Sociale Agenda

De Sociale Agenda krijgt 7 miljoen. Onder deze naam zit veel verborgen wat met welzijn en zorg te maken heeft: bestrijding van overerfbare armoede en laaggeletterdheid. Passende woningen voor jongeren, jonge gezinnen en oudere mensen met zorgvragen. Leefbaarheid en bereikbaarheid. Naoberschap stimuleren. Investeren in onderwijs zodat iedereen een diploma heeft. Bereikbare zorg en inspelen op vergrijzing. En inclusie: iedereen moet mee kunnen doen.

Hoger Onderwijs

Het hoger onderwijs in de provincie krijgt zes miljoen euro, dit gaat naar het project Universiteit van het Noorden en naar de groene chemiecampus in Emmen. Denk daarbij aan het doorontwikkelen van manieren om met groene grondstoffen bio-kunststoffen en producten te maken. Voor die doorontwikkeling is niet alleen geld nodig maar ook een jonge generatie opgeleiden die dat kan.

Het onderwijsaanbod van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) vindt in Emmen goede aansluiting op het onderwijs van NHL Stenden en het Drenthe College. Daarmee zou een doorlopende leerlijn (mbo-hbo-wo) kunnen worden bewerkstelligd. Emmen heeft immers nu geen wetenschappelijk onderwijs. Voor de RUG zou het ontwikkelen van een master een volgende stap kunnen zijn, evenals het aantrekken van PhD studenten.

Cultuur en sport

Voor cultuur en erfgoed is niet 3 maar 2 miljoen beschikbaar. De miljoen die vervalt is weer voor de HEMA-steden (ieder een kwart miljoen voor de versterking van cultuurvoorzieningen) en is overgegaan naar het Regiostedenfonds. Eén miljoen is voor musea en monumenten en de laatste miljoen is voor ambities in de Cultuurnota . Sport stimulering en bijdragen aan sportevenementen: twee miljoen.

Recreatie en toerisme

De recreatiesector krijgt 9 miljoen. 4 miljoen is voor het verbeteren van recreatief fietsen. 2,5 miljoen voor het aanjagen van de Vrijetijdseconomie en 2,5 miljoen voor Vitale Vakantieparken. In Maart werd tegen alle verwachtingen op het provinciehuis in bekend dat het Rijk geen geld wil steken in een Regio Deal Vitale Vakantieparken. Aanpak van veel recreatieparken is nodig omdat sommigen niet meer levensvatbaar zijn en een andere bestemming moeten krijgen.

Daarnaast zijn er verouderde parken die met een investering weer mee kunnen. GS wil de 2,5 miljoen die de provincie wilde steken in de deal (zodat samen met het Rijk en gemeenten er tien miljoen beschikbaar zou zijn) nu zelfstandig besteden aan vitale vakantieparken.

MKB

Voor het Midden- en Klein Bedrijf is één miljoen beschikbaar. Dat lijkt weinig maar GS wil dat gebruiken als risicodekking voor een leenpot van tien miljoen waaruit het MKB geld kan halen om te groeien of kansrijke innovatieve projecten uit te voeren.

Waar komen die extra miljoenen vandaan?

Bij de vorming van het huidige college van GS werd al 50 miljoen gereserveerd om te investeren, dat werd afgelopen voor jaar al 52,5 miljoen en nu Gedeputeerde Staten de investeringsagenda langs de corona-lat heeft gelegd is het 63 miljoen geworden. 8,5 komt uit de reservepot Investeringen Verkeer & Vervoer, 2,5 miljoen van de Regiodeal Vitale Vakantieparken die niet door ging en 2 miljoen uit de vrije ruimte van de begroting 2020.

Oppositie niet blij

De coalitiepartijen zijn erg tevreden over de Investeringsagenda Plus. Een flink deel van de oppositie in Provinciale Staten vindt dat er gestopt moet worden met de Investeringsagenda en dat al het geld in het oplossen van coronaproblemen gestoken met worden.

Forum voor Democratie fractievoorzitter Thomas Blinde: "Is dit niet achterhaald? We varen op een olietanker terwijl we vanwege corona een speedboot nodig hebben: een wendbaar noodfonds hebben we nodig. Meer werk, meer werk en vooral meer werk. Daarin moeten we investeren."

PVV-fractievoorzitter Nico Uppelschoten sluit zich daarbij aan: "Niet doorgaan op ingeslagen weg, problemen en schade en ongelukken door de coronacrisis aanpakken! Weet GS hoeveel de Drentse schade is?"

Dat weet financieel gedeputeerde Cees Bijl niet, maar hij hield de oppositie voor: "Waarom geen noodfonds? Ja, bedrijven en werknemers hebben het moeilijk. Maar inkomensondersteuning is aan het kabinet, tientallen miljarden zijn er al voor uitgetrokken en dat zal het kabinet moeten blijven doen. Dit zijn bedragen die de provinciale begroting ver te boeven gaan: 63 miljoen euro gedeeld door alle Drentse inwoners is 130 euro per inwoner, daar kun je nog geen deuk mee in een pakje boter slaan."

Is er straks ook nog genoeg geld?

Fractievoorzitters Thea Potharst van Partij voor de Dieren en VVD'er Willemien Meeuwissen maken zich wel zorgen over de manier waarop de Investeringsagenda wordt opgelost. Moeten we op termijn gaan lenen omdat een fors deel van de 13 miljoen uit een reservepot van verkeer en vervoer komt? En is er na 2023 ook nog voldoende geld voor een nieuwe investeringsagenda? Volgens Bijl is dat het geval, als Provinciale Staten net zoals voorgaande jaren ook blijft sparen en meevallers opzij zet.

Ondertussen is er volgens Bijl nog steeds een coronanoodfonds van 2,5 miljoen en komen er voor alle thema's uit de investeringsagenda losse voorstellen, dus dan kan de Drentse politiek altijd nog ja of nee zeggen.