Drenthe Toen: de burgemeester die niet boog voor de bezetter

Antonie Kleijn (1907-1997) was vanaf 1935 burgemeester van Zweeloo. In 1944 dook hij onder. Na de bevrijding keerde hij kortstondig naar Zweeloo terug en is daarna nog burgemeester van Meppel geweest, tot 1956. 16 november 1989 spreekt hij openhartig over zijn ervaringen in de Tweede Wereldoorlog in het Radio Drenthe-programma De mooie Kaomer. Aan presentator Gerard Nijenhuis vertelde hij waar zijn principes in de Tweede Wereldoorlog uiteindelijk toe leidden.

Vliegveld Havelte

Gedurende de bezetting weet Kleijn zich lange tijd onopvallend tegen de Duitse overheersing te verzetten. Maar wanneer hij mannen aan moet wijzen om te werken aan de bouw van Vliegveld Havelte houdt hij zijn rug recht. Zelf zegt hij: "Ik heb altijd gezegd: wanneer ik dat soort dingen moet doen ga ik weg. Toen zegt die ambtenaar 'ach, zou u dat nou wel doen, het gaat maar om drie mensen. Ik zeg: daar kan je niet mee sjoemelen. De grens was bereikt. Ik ging naar huis, naar mijn vrouw, en zei: inpakken, we gaan weg. Toen kwam de ambtenaar naar mijn huis en zei: burgemeester u hoeft niet weg. We hebben deze zaak met de jongens - zoals dat in het Drents heet, onder elkaar, bepraat. De jongens hebben gezegd: we moeten de burgemeester hier houden anders krijgen we een NSB' er. Wij doen dat wel onder elkaar. En dat hebben ze gedaan." Toch moet Kleijn onderduiken. En Zweeloo krijgt per mei 1944 achtereenvolgens een pro-Duitse en een NSB-burgemeester.

Burgemeester Kleijn 'vond een onderduikadres bij een oom in Epe, waar hij tot het einde van de oorlog verbleef. Het was voor hem een 'zuur moment', zo valt te lezen in zijn oorlogsherinneringen, om in de steek te laten wat hem lief en dierbaar was geworden, schrijft Marcel Zantingh in zijn boek 'Wel gebogen, maar niet gebroken. Zweeloo, een Drentse gemeente in oorlogstijd', waar ook de geschiedenis rondom Kleijn en zijn ambtenaren uitvoerig uit de doeken wordt gedaan.

22/11 Drenthe Toen Podcast Burgemeester Kleijn

Het interview met voormalig burgemeester Antonie Kleijn uit 1989 is te horen in het Radio Drenthe-programma Drenthe Toen, zondag 22 november, van 12.00 uur tot 14.00 uur. Via de podcast en via uitzending gemist.