Zijn er ooit mammoetbotten gevonden op De Hondsrug?

Zijn er op de Hondsrug ooit mammoetbotten gevonden? Dat vroeg Erik Zwiggelaar uit Emmen zich af, nadat hij langs de weg een Hondsrug-bord zag met daarop een skelet van een mammoet.

Hij stuurde zijn vraag in naar Zoek het uit! en in november stemden de meeste mensen op deze vraag.

Het bord is onder andere te vinden langs de N34, bij de afrit Annen als je vanuit de richting van Groningen rijdt. Op het bruine bord is duidelijk te zien dat er een mammoetschedel met slagtanden onder de glooiing van De Hondsrug ligt.

(Verhaal gaat verder onder de foto)

Op het bord is een mammoetskelet te zien (Rechten: ANWB)

Wytse Sikkema is geoloog bij Geopark De Hondsrug: "Op De Hondsrug hebben vroeger zeker weten mammoeten gelopen."

De vraag die werd ingestuurd is: zijn er dan ook mammoetbotten gevonden? Sikkema: "Nee, op De Hondsrug zijn nog nooit delen van een mammoetskelet gevonden. Elders in Drenthe wel; de laatste keer was in 2009 in Orvelte."

De Hondsrug als heuvelrug is een ijstijdverschijnsel. "Mammoeten zijn nadrukkelijk onderdeel daarvan. We weten vrij zeker dat mammoeten hier in grote kuddes hebben rondgelopen. Zeker in de orde van vijftig tot honderd mammoeten bij elkaar. Een beetje als de bizons in Noord-Amerika, 100 jaar geleden."

Toch zijn er nooit botten gevonden op De Hondsrug. "Dat komt doordat de vondstomstandigheden niet geschikt zijn. Botten blijven hier niet bewaard, want de grond is wat zuur en oxiderend. Bot en hout lossen na een paar duizend jaar bijna helemaal op. Ook botten van hunebedbouwers hebben we bijvoorbeeld nooit teruggevonden. Al het botmateriaal lost op", legt Sikkema uit.

Waarom dat mammoetskelet dan toch op het bord staat? "Dat is dus vooral om de ijstijdgeschiedenis te benadrukken. Mammoeten zijn toch wel een beetje het symbool van de ijstijd, en dat is de tijd waarin De Hondsrug gevormd werd."

Terug in de tijd

In 2009 zijn er resten van een mammoet en een wolharige neushoorn gevonden bij het Oranjekanaal tussen Wezuperbrug en Orvelte. Die omgeving was 45.000 jaar geleden een grote vlakte waar mammoeten graasden.

Een hele slagtand, verschillende ribben, een kies en een bekken van een mammoet: ze kwamen in september 2009 naar boven bij graafwerkzaamheden. Mammoetdeskundige Anton Verhage van archeologisch onderzoeksbureau RAAP meldde destijds dat op enkele botresten knaag en schraapsporen te vinden waren.

Dat zou kunnen duiden op de aanwezigheid van Neanderthalers, de voorlopers van de mens. Mogelijk hebben de Neanderthalers de mammoet gedood.

(Verhaal gaat verder onder de video)

In 2009 werden er mammoetbotten gevonden bij Orvelte

Tenten en windschermen

Mammoeten kon je tamelijk gemakkelijk doden als je ze overviel wanneer ze in hun bewegingen werden beperkt, bijvoorbeeld in het water bij een steile oever. Mammoeten konden op dun ijs worden gejaagd, waarna ze met speren werden gedood.

Het vlees werd gegeten. Van de huiden werden tenten en windschermen gemaakt, die door tanden en botten omhoog en vast werden gehouden.

Uitgestorven

Wanneer de mammoet in Nederland uitstierf is niet precies aan te geven, maar dateringen van mammoetmateriaal geven aan dat ze hier ongeveer 40.000 jaar geleden nog leefden. Toen de mammoet al uit ons land verdwenen was, wist hij elders nog te overleven.

De jongste mammoetfossielen komen van Wrangel. Dit eiland ligt in de Oost-Siberische Zee, zo'n 200 kilometer ten noorden van de Siberische kust. De ouderdom van deze mammoeten is bepaald op 7000 tot 3900 jaar. Dat wil zeggen dat er nog wolharige mammoeten leefden in de tijd dat de grote piramiden werden gebouwd.

Over het algemeen wordt aangenomen dat de mammoet uitstierf doordat zijn favoriete leefgebied, de mammoetsteppe, verdween. De huidige toendra's zijn veel drassiger dan de mammoetsteppe en deze olifanten konden daar kennelijk niet goed uit de voeten. Sommige wetenschappers menen dat ook de jacht op mammoeten door de steentijdmens aan zijn uitsterven heeft bijgedragen.

Zoek het uit!

Zit jij ook met vragen in je maag? Doe eens gek en stel ze hier!

Lees ook:

Meer over dit onderwerp:
zoekhetuit mammoet De Hondsrug
Deel dit artikel: