Podcast Drenthe Toen: de moord bij Schoonloo

De publieke tribune in de Asser rechtszaal puilt uit. Het is een sensatie, de rechtszaak tegen schaapherder Jan Meijers. Meijers (30) wordt ervan beschuldigd jachtopziener Roelof Eising te hebben vermoord.

De 36-jarige Eising laat een vrouw en vijf jonge kinderen achter. Ten tijde van de moord was telg nummer zes op komst. Een dramatisch verhaal, dat begint met de laatste dienstronde van Eising een aantal maanden eerder.

Eising verlaat het huis op de avond van 16 oktober 1921. Hij zegt tegen zijn vrouw dat hij rond middernacht weer thuis zal zijn. Maar de vrouw wacht tevergeefs en met stijgende ongerustheid. Bij het aanbreken van de dag gaat men Eising zoeken. Zijn lijk wordt op het Schoonloërveld gevonden. Hij is in de borst en buik geraakt door een schot hagel en is aan inwendige bloedingen overleden.

De overlijdensadvertentie van Roelof Eising in de krant (Rechten: RTV Drenthe/Lydia Tuijnman)

Was het een ongeluk?

Naast het lijk van Eising ligt niet alleen zijn eigen geweer, maar ook dat van een onbekende. Plus een paar klompen. Rijksveldwachter Prins uit Haren is snel ter plaatse, hij neemt een politiehond mee. Die laat hij ruiken aan de voorwerpen die zijn blijven liggen op de plaats delict. De hond rent zonder een spoor van twijfel naar de schaapherder Meijers, die verderop met een paar nieuwsgierigen staat te praten. Hij wordt gearresteerd en tijdens het eerste verhoor geeft hij toe dat de dodelijke hagel uit zijn geweer afkomstig is. Maar hij ontkent kwade opzet, het was een ongeluk, zegt hij.

Meijers had die zaterdagavond in het Schoonloërveld in de loerhut gezeten, met de bedoeling van daaruit een haasje te verschalken. Hij was alleen in slaap gevallen en op een zeker moment was jachtopziener Eising bij de hut opgedoken. Op het moment dat Eising naar Meijers' geweer greep, had hij per ongeluk de trekker overgehaald, met het noodlottige gevolg.

Op 3 januari 1923 wordt Meijers uitgeschreven uit Westerbork, hij verhuist naar de gevangenis in Leeuwarden (Rechten: RTV Drenthe/Lydia Tuijnman)

Met opzet gedood

Er komt een getuige aan het woord, een zekere meneer Takens, die die nacht samen met Meijers aan het stropen was. Van hem komt de verklaring dat het schot bewust door Meijers werd gelost. Ook vertelt hij hoe de jachtopziener kermend "Oh Jan Meijers, oh Jan Meijers" het veld in wankelt en ter aarde stort. Hij ziet dan Meijers vluchten.

Het Openbaar Ministerie eist twaalf jaar gevangenisstraf. De advocaat van Meijers pleit voor vrijspraak omdat hij de bewijslast wel erg dun vindt. Kennelijk vindt de rechtbank dat ook, want na veertien dagen komt zij niet met een uitspraak, maar wil ze een nader onderzoek. De situatie wordt nauwgezet gereconstrueerd in een nacht met veel maanlicht, net als in de nacht waarin het drama zich voordeed. Uit dat onderzoek concludeert men dat het zo gegaan moet zijn als getuige Takens beweert: Meijers heeft de jachtopziener met opzet gedood.

Op 9 juli 1922 wordt Meijers vervolgens door de Asser rechtbank tot twaalf jaar cel veroordeeld. Meijers neemt daar geen genoegen mee en gaat in hoger beroep. Op 26 oktober 1922 doet het gerechtshof in Leeuwarden uitspraak: vijftien jaar gevangenisstraf wegens doodslag. Meijers zit in totaal dertien jaar daarvan uit. Hij heeft zijn verhaal over het schot dat per ongeluk gelost werd, altijd koppig staande gehouden. In een ingezonden brief aan de Provinciale Drentsche en Asser Courant in 1937 dreigt hij mensen die hem een moordenaar noemen, aan te klagen voor belediging.

03/01 Drenthe Toen Podcast Hoorspel moord op de jachtopziener

Drenthe Toen: hoorspel

In de eerste uitzending van Drenthe Toen in 2021 wordt de rechtszaak tegen Jan Meijers als hoorspel ten gehore gebracht. Morgen tussen 12.00 en 14.00 uur waan je je in de Asser rechtbank, een eeuw nadat jachtopziener Roelof Eising het leven liet op het Schoonloërveld.