Het Zwarte Gat en de moord op Mina Koes

Het heideterrein tussen de dorpjes Alteveer en Zuidwolde herbergt niet alleen een ven met een donkere naam, maar ook de nagedachtenis aan een duistere gebeurtenis. Stichting Het Drentse Landschap beheert het natuurgebied met de naam De Slagen.

In de uitzending van ROEG! wandelen Loes van der Laan en boswachter Bertil Zoer door het natuurgebied.

Het terrein wordt doorsneden door de weg De Egge. De naam herinnert aan het beekje dat ooit door dit gebied stroomde. Aan weerszijden van De Egge werd veen gewonnen, ook uit het ven. Het donkere veenwater dat achterbleef bezorgde het ven de naam Het Zwarte Gat.

Variatie

"Dit is een van de gebieden waar je in het voorjaar met heel veel plezier komt inventariseren", aldus boswachter Bertil Zoer. "Het natuurgebied wordt alleen begraasd door Schotse hooglanders en dat geeft zo'n leuk effect. Kijk, die prachtige struweeltjes waarin jonge eikjes opkomen, dat zijn de eiken van de toekomst."

Het gebied met een omvang van bijna vijftig hectare herbergt bijzondere soorten waaronder de zeldzame koningsvaren, sprinkhanen, adders en levendbarende hagedissen.

Herkomst

Zoer dacht lange tijd dat Het Zwarte Gat een pingoruïne is. "Je heb hier het gevoel dat je op een ringwal staat, een kenmerkende verhoging rondom zo'n ven. Maar het ven is niet helemaal rond, dat maakt het al verdacht. Drie jaar geleden hebben studenten het onderzocht. Als eerste zijn ze het ven ingelopen. Dat bleek maar kniehoog diep te zijn, een duidelijke aanwijzing dat het geen pingoruïne is."

Het ven is vrijwel zeker een uitblazingskom. De 'ringwal' is een verhoging van uitgeblazen zand. "Daardoor is die laagte ontstaan en later is dat dichtgegroeid met veen. Mensen hebben in vroeger tijden het veen eruit gehaald en zo is de waterplas ontstaan."

Moord

Een gedenksteen in het gebied herinnert aan een brute moord die hier in 1881 gepleegd werd. Op een zondag in mei wandelde de 31-jarige Mina Koes over het heidepad op weg naar haar ouderlijk huis in De Tippe. Ze droeg 34 stuivers bij zich, verdiend met haar werk als dienstmeid en bedoeld voor haar ouders.

Ter hoogte van de veenplas die later Het Zwarte Gat zou gaan heten, liep ze Remmelt van der Hulst tegen het lijf. Ze kende hem, eerder had hij als knecht in hetzelfde huishouden gewerkt. Hij was inmiddels werkloos, Destijds had hij een oogje op haar maar zij beantwoordde zijn liefde niet.

Zaterdagavond had Remmelt zich vol laten lopen in Hoogeveen en hij had geld nodig. Mina was echter niet van plan haar zuurverdiende centen af te staan. Daarop stak Remmelt haar neer en beroofde haar van haar kousen, schoenen en gouden oorbellen. Mina bezweek ter plekke en haar ouders wachtten tevergeefs op haar thuiskomst.

Een beurtschipper uit de buurt heeft later een lied over de moord geschreven. Het lied werd nog jarenlang gezongen en is vereeuwigd op een bord naast de gedenksteen.

Lees ook:

Deel dit artikel: