Agressie en overlast dagelijkse kost voor herders en boswachters

Herders en boa's van Staatsbosbeheer krijgen steeds vaker te maken met agressie en overlast in de natuur. Dagelijks krijgen de natuurbeheerders verwensingen of bedreigingen naar hun hoofd geslingerd als ze mensen aanspreken op het overtreden van regels in natuurparken.

Door de coronacrisis zijn er veel meer mensen in de natuur dan voorheen. Nu de winkels, restaurants, musea en andere plekken voor vrijetijdsbesteding dicht zijn, is de natuur een van de weinige opties. Helaas lijkt niet iedereen gewend aan de regels die in natuurparken gelden.

Maandverband en losse honden

Herder Marianne Duinkerken van de Herders van Balloo gaat met een stuk minder plezier het veld in. Met haar schaapskudde trekt ze dagelijks over het Balloërveld en ze moet tientallen keren per dag mensen op de regels wijzen. "Je hebt wandelaars en mountainbikers die van de paden af gaan, mensen die afval - zelfs gebruikt maandverband - achterlaten in de natuur en hondenbezitters die hun hond los laten lopen. Dat is tegen de regels en die zijn er niet voor niets", vertelt Duinkerken.

Vooral van loslopende honden heeft de herder veel last. Komen de viervoeters in de buurt van haar kudde, dan schrikken de schapen daarvan en stuiven collectief weg. Duinkerken moet er vervolgens weer achteraan en het kost tijd om haar kudde weer rustig te krijgen. "Ze zijn van slag en willen niet meer terug naar de plek waar de hond liep. Drachtige schapen werpen van de schrik soms hun lam, dat dood ter wereld komt", vertelt de herder.

Herdershond gewond

Het incident dat het meeste indruk op Marianne Duinkerken heeft gemaakt, is de aanval op haar kuddehond Lena. De negenjarige border collie werd een maand geleden aangevallen door een andere hond. "Ik sprak de eigenaar, een man, erop aan dat zijn hond zonder riem liep. Vervolgens schreeuwde hij dat ik mijn hond ook maar aan de lijn moest doen. Toen ik uitlegde dat mijn hond aan het werk is op het veld, stuurde hij zijn herdershond op Lena af."

De border collie kon niets uitrichten tegen haar veel sterkere leeftijdsgenoot en het is volgens Duinkerken aan haar ingrijpen te danken dat Lena nog leeft. Duinkerken: "Ze heeft een flinke wond in haar schouder en is nu nog steeds bang. Ze wijkt haast niet meer van mijn zijde en kan eigenlijk haar werk niet meer goed doen." De herder heeft aangifte gedaan tegen de hondeneigenaar. De politie zegt de zaak te onderzoeken en hoopt dat mensen die iets weten zich melden.

'Te weinig handhavers'

Staatsbosbeheer maakt zich zorgen over de veiligheid van de herders. De natuurbeheerorganisatie herkent de problemen ook van de eigen boa's. "Zij komen met dezelfde verhalen thuis en zijn het ook zat", zegt boswachter Kees van Son. "Het is te gek voor woorden dat boa's en herders worden bedreigd, dat kan gewoon niet." De bron van de overlast is volgens Van Son duidelijk de coronacrisis. "Mensen zitten veel meer thuis, geven onderwijs aan hun kinderen. Ze hebben een uitlaatklep nodig en dat begrijp ik wel, maar houd je hier gewoon aan de regels. Die zijn er niet voor niets, maar om te natuur te beschermen."

Er zijn volgens Van Son daarnaast simpelweg te weinig boa's om de regels te kunnen handhaven. In heel Drenthe lopen zes boa's rond, die ook niet allemaal fulltime aan het werk zijn. "Dat heeft denk ik met de financiën te maken, maar het lukt gewoon niet om overal te zijn. Dat zou alleen helemaal niet nodig moeten zijn, als mensen zich gewoon aan de regels houden", zegt Van Son. Een totaalverbod voor honden in de natuur ziet Staatsbosbeheer nu niet zitten, omdat je dan de mensen straft die zich al die jaren wel aan de regels hebben gehouden.