Commissie keurt coronabehandeling Drentse huisartsen goed

Een medisch-ethische toetsingscommissie heeft een speciale behandelmethode voor coronapatiënten goedgekeurd. Huisartsen Jan Scherpenisse en Marcel de Vijlder uit Valthermond hebben hun patiënten daarmee al behandeld. De methode wordt nu uitgerold over veertien huisartsenpraktijken in Drenthe.

Als daar dezelfde resultaten worden geboekt, kan dat zomaar betekenen dat er een doorbraak in deze coronacrisis is ontstaan aan het Noorderdiep in Valthermond.

Een coronabesmetting zou volgens huisartsen Scherpenisse en De Vijlder uit Valthermond in een veel vroeger stadium behandeld kunnen en moeten worden met de ontstekingsremmer dexamethason. Dat zou mogelijk de huidige druk op de ziekenhuizen verminderen.

Plank misgeslagen

Het probleem zit volgens de Drentse dokters niet zozeer in het virusdeeltje zelf. Dat is precies waar de plank momenteel misgeslagen wordt, zeggen ze. Het gros van de mensen knapt namelijk vanzelf weer op na even flink grieperig te zijn geweest. Toch zijn er ook mensen die goed ziek worden. "Dat is meestal ongeveer na een week. Een gedeelte van de coronapatiënten denkt aan de betere hand te zijn, maar krijgt alsnog te maken met een enorme terugval. Na de griepverschijnselen worden ze toenemend benauwd. De opgelopen ontsteking en de benauwdheid nemen steeds ernstigere vormen aan", legt Scherpenisse uit.

Zo werkt het

Dat is het moment waar volgens Scherpenisse en De Vijlder de kansen liggen. Een kleine sneeuwbal bovenaan de berg is immers gemakkelijker tegen te houden dan een grote sneeuwbal halverwege. "Wij monitoren het zuurstofgehalte van de patiënt 24 uur per dag thuis. Daalt dit, dan kunnen we bijtijds ingrijpen. Daarbij lichten we onze patiënten vooraf goed in over de behandelwijze en voorkomen we dat de sneeuwbal te groot wordt en steeds lastiger of zelfs niet meer af te remmen is."

Dexamethason is bij de behandeling van coronapatiënten in het ziekenhuis het eerste middel waar artsen voor kiezen, zegt De Vijlder. "Alleen omdat ze daar in een later stadium van de ziekte binnenkomen, loop je achter de feiten aan. Wat wij bedacht hebben, is het medicijn eerder gebruiken."

Behandeling door de huisarts met dit middel is momenteel niet aan de orde, omdat daar tot nu toe geen richtlijnen voor zijn. Patiënten moeten nu dus wachten totdat de klachten verergeren. "Dat is gevaarlijk, want dan rolt de sneeuwbal zo de ontstekingsfase in. Dat is de fase waarin patiënten naar het ziekenhuis gestuurd worden." Sinds februari 2020 wordt het beleid op die manier gevoerd. "Wij huisartsen zien alleen sommige patiënten verschrikkelijk ziek worden en daar willen we graag iets aan doen."

Bekijk in deze video hoe de methode werkt (de tekst gaat daaronder verder).

De Beoordeling Ethiek Biomedisch Onderzoek (BEBO) heeft een go gegeven voor de werkwijze, die Scherpenisse en De Vijlder in samenwerking met Huisartsenzorg Drenthe, onderzoeksbureau GPRI en het UMCG hebben ontwikkeld. "We zijn in Valthermond al met de behandeling gestart. Al onze coronapatiënten zijn opgeknapt zonder een stap in het ziekenhuis te hebben gezet. Met dit akkoord, kunnen we verder onderzoeken hoe dit protocol uitgerold kan worden in Nederland", vertelt Scherpenisse hoopvol.

'Hopelijk verlicht dit de druk op de zorg'

Iedereen reageert dus op een eigen manier op het coronavirus: "Ook als we dit protocol gaan uitrollen, zullen er altijd mensen zijn die het virus niet overleven. Dat komt omdat ze daar bijvoorbeeld te zwak voor zijn en een besmetting er niet bij kunnen hebben. Met dit behandelprotocol wordt hopelijk wel de druk op de zorg enigszins weggenomen en het zou de extreme invloed die dit virus op onze samenleving heeft weleens heel erg kunnen veranderen." Daarbij kan naar de mening van de huisarts bijvoorbeeld gedacht worden aan het blijvend openstellen van de scholen, het eerste tapbiertje op het terras en elkaar kunnen omhelzen zonder schuldgevoel.

Ontelbaar veel telefoontjes en contacten met intensivisten, virologen, longartsen en andere specialisten en wetenschappers gingen aan de goedkeuring vooraf. "Het is geen handelen op eigen houtje geweest", zegt Scherpenisse. Nu er een deskundig onderzoeksteam, artsen, specialisten en een hoogleraar zich voor zijn protocol hard maken, zou het einde van de coronacrisis zomaar eens aan het Noorderdiep in Valthermond begonnen kunnen zijn: "Dit is echt een dolk in het hart van de coronacrisis. Hopelijk leidt dit tot een doorbraak."

Veertien praktijken

In eerste instantie pakken veertien Drentse praktijken nu het protocol van de huisartsen de komende periode op. Schaalvergroting dus. Jan Schaart, directeur van Huisartsenzorg Drenthe, is erg benieuwd welke resultaten er geboekt gaan worden: "Als daar dezelfde resultaten geboekt worden als in de praktijk in Valthermond, dan zouden we van een doorbraak kunnen spreken."

Er is ook al interesse voor het protocol uit de Utrecht en Amsterdam. "Het coronavirus begint als een klein briesje, vervolgens wordt het een harde wind en als het evolueert in een storm, dan lig je voor je leven te vechten op de intensive care. Het is zaak voor ons als huisartsen om de bries te voelen en te voorkomen dat het een storm wordt. Dat lijkt mogelijk met ons protocol", besluit Scherpenisse.

De covid-studie van deze Drentse huisartsen wordt momenteel uitgezet onder vijftig patiënten. Als deze proef slaagt, wordt opgeschaald naar 750 patiënten.