Wat is dat voor bruine smurrie in de sloot?

In sommige slootjes zie je dat het water bruin is, of er lijkt zelfs een soort bruine smurrie in te drijven. Een oplettende luisteraar zag dat, en vroeg zich af: is het vervuiling? Zijn het algen?

"Wat is die viezigheid?" stuurde hij in naar Zoek het uit!.

Het goede nieuws is, laten we daar maar mee beginnen, dat het geen vervuild water is. Er heeft geen boer zijn gierput op de sloot geloosd, er is geen fabriek die chemicaliën weg heeft laten lekken. Het is een volkomen natuurlijk verschijnsel.

Wat het dan is? Roest!

Herald van Gerner van Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDOD): "Dit is ijzerroest. Door de regen wordt de watervoorraad in de grond weer aangevuld. Het kwel komt dan ook op gang. Kwel is grondwater dat onder druk aan de oppervlakte uit de bodem komt. Dit water neemt ijzer mee dat van nature in de grond zit. Als dit in de bovengrond, zoals hier in de sloot, in contact komt met zuurstof, ontstaat roest."

Hoe zit het met dat kwelwater?

Als kwelwater boven de grond komt gaan de meegevoerde ijzerdeeltjes oxideren. Het ijzer gaat een reactie aan met zuurstof. Anders gezegd, het ijzer in het water gaat roesten. Het wordt een beetje klonterig en het ziet er niet zo aantrekkelijk uit. Hier spelen bepaalde bacteriën een belangrijke rol. Deze micro-organismen gaan een reactie met ijzer aan. Ze maken er ijzeroxiden van. Als roodbruine vlokken slaat het ijzeroxide op de bodem neer.

Het ijzer in het kwelwater heeft nog een andere eigenschap: het bindt fosfaten. Daardoor zijn de fosfaten niet meer opneembaar voor planten. Het water wordt er minder voedselrijk van, precies wat een aantal planten nodig heeft. De ijzerverbinding lost niet op in water en drijft op het oppervlak als een vliesje op het kwelwater.

Het olie-achtige vliesje dat je op kwelplekken ziet bestaat dus voor een deel uit ijzerfosfaten en bacteriën. Deze bacteriën kun je met het blote oog niet zien, maar als miljarden bacteriën zich te goed doen aan ijzer ontstaan op het water mooi gekleurde vliesjes. Bij een bepaalde lichtinval zie je prachtige regenboogkleuren.

Het lijkt op olie, maar dat is het gelukkig niet. Je kunt dit erg gemakkelijk controleren. Prik met een stokje in het vliesje. Als het in stukken uiteen valt is het gezond en schoon kwelwater waar je naar kijkt. Bij olieverontreiniging zal het vlies weer snel een geheel vormen.

Bron: hetreestdal.nl

Is het schadelijk?

IJzerrijk water is niet direct schadelijk. In ieder geval niet zolang het in de sloot blijft zitten. Als je het door leidingen gaat pompen kunnen de roestdeeltjes er voor zorgen dat de boel dichtslibt.

IJzer geeft bovendien een slechte smaak aan het water. Een te hoog ijzergehalte leidt bij dieren tot een verminderde opname van koper en zink en de mogelijkheid van diarree. Bovendien zorgt de slechte smaak van het water ervoor dat de dieren minder zullen drinken.

Zoek het uit!

Heb je zelf ook een vraag? Stuur deze dan in!

Meer over dit onderwerp:
zoekhetuit waterschap
Deel dit artikel: