'Tiny house' van vroeger: één koloniehuisje in Frederiksoord compleet gerestaureerd

Een 'tiny house' van tweehonderd jaar oud. Zo zou je het historische koloniehuisje in Frederiksoord kunnen noemen dat binnenkort weer bewoond wordt. Van de dertig oude koloniewoningen van de Maatschappij van Weldadigheid die nog over zijn, is er nu eentje compleet gerenoveerd.

"Het heeft heel veel jaren geduurd en we moesten enorm sparen", zegt Minne Wiersma, directeur van de Maatschappij van Weldadigheid. "Maar het voelt hartstikke goed dat dit ons is gelukt. Daar zijn we supertrots op."

De nieuwe huurders Maureen en Kevin Hamstra kunnen niet wachten om hun intrek te nemen in het huis. "Dit heeft karakter", zegt Kevin Hamstra. "Zeker sinds de nieuwe rieten kap erop zit. Maar van binnen zit al het hedendaagse comfort erin."

Varkensstal in huis

Het huisje staat aan de Koningin Wilhelminalaan tussen Frederiksoord en Wilhelminaoord. Het bouwjaar wordt geschat op 1818 of 1819. Het was een van de meer dan 400 huisjes die toen gebouwd werden in opdracht van generaal Johannes van den Bosch voor zijn Koloniën van Weldadigheid. Ze waren bestemd voor arme mensen uit de grote steden, die in Drenthe aan het werk werden gezet.

Het woonoppervlak is zo'n 65 vierkante meter met een lap grond erbij. Wiersma: "Er waren meerdere typen authentieke woningen en dit is de kleinste. Het formaat van een tiny house."

Maar in de tijd van de eerste bewoners was het groot. Er woonde vaak een compleet gezin, met achterin nog een stal met dieren. Het was niet ongebruikelijk dat de kolonisten samenwoonden met een varken, een koe of geiten.

Boktor en houtworm

Om het huisje weer bewoonbaar te maken had nog wat voeten in de aarde. Aannemer Hilco Broekman: "De kapconstructie viel ons een beetje tegen. Daar zat veel houtworm en boktor in." De hele kap is vervolgens vernieuwd. Een financiële tegenvaller voor de Maatschappij van Weldadigheid.

Uiteindelijk is het huis bijna helemaal nieuw, afgezien van de voorgevel en het metselwerk. "Dat is heel leuk want als het voegwerk straks af is, lijkt het van buiten gewoon helemaal authentiek", zegt Broekman.

(Bekijk hier onze reportage over het gerestaureerde koloniehuisje. Het verhaal gaat verder onder de video)

Unesco-status

De kosten van de verbouwing zijn 270.000 euro. Een grote investering voor een klein gewin, zou je zeggen. Wiersma: "Als je het economisch bekijkt kan het nooit uit. Maar vanuit historisch perspectief vinden wij het meer dan verantwoord om deze woningen op te knappen."

De Koloniën van Weldadigheid azen al jaren op een plek op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Dat dit soort huisjes worden opgeknapt zou volgens Wiersma kunnen helpen om die status te verkrijgen. "Dan zien ze dat je ermee bezig bent. We doen het ook volgens de richtlijnen die ervoor zijn."

Niet genoeg geld

Naast het opknappen van de oude huisjes, bouwt de Maatschappij in deze omgeving ook nieuwe koloniewoningen. Deze zijn gebouwd in dezelfde stijl, maar met een moderne uitstraling. De vijftigste woning is net opgeleverd en er ligt een vergunningsaanvraag bij de gemeente voor nog eens tien.

Van de oude heeft Wiersma er nog dertig over. De helft daarvan is monumentaal. Het liefst zou hij ze in een jaar tijd allemaal opknappen, maar daarvoor is niet genoeg geld.

'Een mijlpaal'

Aan de Koningin Wilhelminalaan is in ieder geval een klein stukje geschiedenis weer zichtbaar geworden. "Voor ons is het een mijlpaal", zegt Wiersma. "Voor de bewoners, maar ook voor de toerist. Die leest de historie weer terug in het landschap."

Voor de bewoners is het vooral een fijne nieuwe plek om te wonen. Maureen Hamstra: "Ik kijk het meeste uit naar alle ruimte om me heen. Lekker buiten zijn." Het stel wil op het land alpaca's houden.

Kevin Hamstra: "Het wordt gewoon heel mooi. En het is een stukje geschiedenis over Johannes van den Bosch en de koloniën dat hier in stand blijft. Dat is supergaaf."