'Aandacht en middelen moeten beter over Nederland verdeeld worden'

"Het zijn opvallende cijfers, zegt hoogleraar Caspar van den Berg van de Rijksuniversiteit Groningen over het verkiezingsonderzoek van RTV Drenthe, RTV Noord en Omrop Fryslân. Daaruit blijkt dat nog geen 18 procent van de Drenten zich vertegenwoordigd voelt door politiek Den Haag.

Maar 6,4 procent vindt dat de Tweede Kamer oog heeft voor de problemen in de provincie. "Je ziet vaker dat het vertrouwen in de randen van het land lager is. Maar zo laag als dit heb ik het niet eerder gezien."

Het Noorden als wingewest

Van den Berg heeft er wel een verklaring voor. "In Groningen speelt natuurlijk de aardbevingsproblematiek een rol. Maar in andere dunner bevolkte gebieden gaat het vaak niet over heel concrete zaken. Veel mensen hebben het idee dat Den Haag naar landelijke gebieden kijkt als plaatsen waar je problemen op kunt lossen, waar je onwenselijke dingen neer kunt zetten als windturbines en zonneweiden. Maar voor de zorgen van de gebieden zelf, zoals teruglopende voorzieningen of een teruglopende economie, ontbreekt in Den Haag vaak de interesse. Daardoor hebben mensen in het Noorden vaak het idee dat zij er alleen maar zijn om problemen op te lossen, maar dat er geen luisterend oor is voor hun eigen problemen. Als er niets tegenover staat, dan daalt het gevoel van vertegenwoordiging."

Volgens Van den Berg laat het onderzoek zien dat veel inwoners van Drenthe het gevoel hebben dat zij een wingewest zijn. "De Rijksoverheid moet er meer aan doen om dat beeld weg te nemen", aldus Van den Berg. Volgens hem blijkt vaak dat er anders wordt gekeken naar investeringen in dichtbevolkte gebieden. "Als er in de Randstad een weg verbreed moet worden of een metrolijn moet worden aangelegd, wordt dat vaak gezien als een versterking van de economische structuur van de BV Nederland. Maar als het om investeringen in mobiliteit in Drenthe gaat, wordt het gezien als iets dat Nederland voor dat gebied doet. Dat is een verkeerde manier om naar regionaal beleid te kijken. Het nationaal belang is een optelsom van alle verschillende regionale belangen en zorgen. Daar zou meer gelijkheid in moeten komen. De verdeling van aandacht en middelen zou evenrediger mogen."

Lelylijn

Hoogleraar Van den Berg vindt dat er allang een snelle spoorlijn met de Randstad - zoals de Lelylijn - had moet liggen. "In de discussie over zo'n snelle spoorverbinding is leidend of het economisch wel uitkan. Er wordt gezegd dat er dan minstens 100.000 huizen langs het tracé gebouwd moeten worden. Maar je moet wel uitkijken welke prijs je dan betaalt, want de kwaliteit van het landschap maakt de Noordelijke gebieden juist zo uniek. De Lelylijn moet gewoon gezien worden als een verbinding tussen het Noorden en de rest. Historisch gezien had de lijn er allang moeten liggen."

Zorg

Voor de Drenten is zorg het belangrijkste verkiezingsthema, met afstand gevolgd door onderwijs en de aanpak van de coronacrisis. "De toegankelijkheid van de zorg is een thema dat al langer speelt. Hoe gemakkelijk of hoe dichtbij kun je rekenen op goede zorg. Dat staat onder spanning. Ook speelt de bevolkingssamenstelling mee. In de dunner bevolkte gebieden is de gemiddelde leeftijd van de inwoners hoger. Hoe ouder mensen zijn, hoe meer belang ze hebben bij goede zorg in de regio."

Een andere opvallende uitkomst van het onderzoek is dat een kwart van de Drenten overweegt om op een kandidaat uit de eigen regio te stemmen. Toch kent ruim 80 procent niet de namen van huidige of de kandidaat-Kamerleden. "Een groep mensen vindt het belangrijk om op een regionale kandidaat te stemmen, maar kennelijk niet belangrijk genoeg om zich erin te verdiepen wie dat zijn."

Lees ook:

Meer over dit onderwerp:
politiek Verkiezingen
Deel dit artikel: