Buschauffeurs Emmen-Ter Apel voelen zich onveilig door veiligelanders

Negen van de tien buschauffeurs die op de Qbuzz-lijnen 72 en 73 van Emmen naar het asielzoekerscentrum in Ter Apel rijden voelen zich onveilig. Dat blijkt uit een enquête onder 80 chauffeurs die op deze lijnen rijden. De enquête is uitgevoerd door vakbond FNV en de chauffeurs zelf.

55 procent van de chauffeurs maakt zich zorgen als ze weten dat ze een rit op lijn 72 of 73 moeten gaan maken. Mannelijke chauffeurs geven de veiligheid in de bus een 4,5, vrouwelijke chauffeurs zelfs een 4-.

Dirk Visser rijdt zelf ook vaak op de bussen naar Ter Apel: "De acute aanleiding om nu een enquête te houden was een chauffeur die helemaal doordraaide en niet meer op de lijnen 72 en 72 wilde rijden. En ondanks dat deze problematiek al heel lang speelt, zijn we wel geschrokken van de uitkomsten van onze enquête", zegt de chauffeur.

Jaren slepende kwestie

Al jaren zijn er problemen met zogeheten veiligelanders, oftewel asielzoekers die in principe geen kans maken op een verblijfsstatus. Deze groep wil niet betalen voor de busritten. Daarom zijn er toezichthouders in Emmen op het busstation, boa's in de bussen en uiteindelijk kwam er een aparte asielbus. Maar inmiddels is het aantal boa's verminderd, waardoor veel bussen zonder extra hulp rijden.

Artikel gaat verder onder de video

"En ze staan niet meer standaard bij het instappen in Emmen of Ter Apel bij de bus om zwartrijders buiten de bus te houden. Dus wordt het probleem verplaatst naar de chauffeur", vertelt Visser, die binnen Qbuzz deel uitmaakt van het team dat destijds de oplossingen bedacht om de overlast terug te dringen. "En in de dienstregeling van de speciale asielbus is fors gesnoeid. Die rijdt niet meer ieder uur, maar alleen een aantal ritten in de ochtend, middag en tijdens de avondspits."

Meer BOA's en vaker de asielbus

Vakbondsbestuurder Edwin Kuiper van FNV Streekvervoer is helder over de oplossingen: "De chauffeurs hebben in de omvangrijke enquête ook open vragen gekregen. In een fors deel van de antwoorden geven chauffeurs aan dat het permanent aanwezig zijn van boa's helpt om het aantal incidenten terug te dringen en de chauffeurs een gevoel van veiligheid te geven. En de speciale asielzoekersbus moet gewoon de hele dag gaan rijden, van de eerste tot de laatste trein."

Qbuzz: 'Zo makkelijk is het niet'

Directielid en woordvoeder Michel van der Mark van Qbuzz is blij dat de chauffeurs de enquête hebben gehouden: "Met de uitkomsten moeten we iets. Het gevoel van onveiligheid is voor ons herkenbaar en maakt ook duidelijk dat een laag aantal gemelde incidenten niet maatgevend is voor dat gevoel. Opvallend is wel dat het aantal incidenten of de ernst daarvan niet is toegenomen. Er zijn nu zo'n vier meldingen per week." Toch gaat het aantal boa's niet meteen worden uitgebreid en gaat de speciale asielbus niet de hele dag weer rijden. "De asielbus is niet van Qbuzz en wordt betaald door verschillende partijen, waaronder gemeenten en het ministerie. En twee gemeenten betalen boa's en toezichthouders. Maar als het aantal busreizigers (na de coronacrisis, red.) of het aantal asielzoekers weer gaat toenemen gaan we er zeker naar kijken."

Vakbondsbestuurder Kuiper is overtuigd van de goede wil van Qbuzz. "Maar alle partijen die te maken hebben met deze problematiek moeten samen om tafel voor een permanente oplossing. Het is te veel afhankelijk van te veel verschillende organisaties en potjes geld. Bedenk iets structureels. Anders staan we hier over één of twee jaar weer. Chauffeurs moeten gewoon zonder onveilig gevoel hun werk kunnen doen."

Zelfde problemen in treinen Emmen - Zwolle

Ook in de treinen van Arriva en op de stations van Emmen en Zwolle is het vaak raak met vooral veiligelanders die zwart willen reizen. Ook Arriva heeft al maatregelen genomen zoals met twee stewards die op een trein dienst doen, maar die maatregelen werken volgens de vervoerder, het treinpersoneel en vakbond VVMC nog onvoldoende.

Arriva en de VVMC hebben daarom bij de provincies Drenthe en Overijssel om geld gevraagd voor meer boa's die op de perrons in Emmen en Zwolle permanent vervoersbewijzen controleren. Ook moeten er vliegende teams komen op beide stations om treinpersoneel te helpen dat in moeilijkheden komt. En mogelijk worden de treinstewards opgeleid tot boa's met geweldsbevoegdheid, want die hebben ze nu niet.

Lees ook: