Veenhuizen verkocht, en nu? 'Wij hebben alle kennis in huis om dit een goede toekomst te geven'

"Als je dit ziet, dan springen je de tranen toch in de ogen?" Aan het woord is Peter Sluiter, directeur van het Gevangenismuseum. Al wandelend door Veenhuizen wijst hij naar een 120 jaar oude bewaarderswoning. "Maar hier is de laatste veertig jaar niets aan gebeurd. En ik ben geen bouwkundige, maar om dit in ere te herstellen, dat is wel een hele klus."

De bewaarderswoning is slechts één voorbeeld van een aantal verkochte panden in Veenhuizen waar de nieuwe eigenaar iets mee moet. Een behoorlijke opgave, maar zo zegt de nieuwe stichting: "Wij hebben alle kennis in huis om dit een goede toekomst te geven."

De Nieuwe Rentmeester

Die nieuwe eigenaar van zo'n tachtig panden en zeventig hectare grond is de kersverse stichting De Nieuwe Rentmeester. Die is opgericht door Het Drentse Landschap, de Nationale Monumentenorganisatie (NMo) en BOEi. Gisteren werd bekend dat zij de panden overnemen die de vorige eigenaar, het Rijksvastgoedbedrijf, al enkele jaren kwijt wil. Nu die kogel door de kerk is, rijst de vraag: hoe nu verder met Veenhuizen en wat gaan de inwoners merken van de nieuwe eigenaar?

"Wij hebben natuurlijk veel ervaring in restauratie, beheer en herbestemming van monumenten", vertelt Frank van der Velden van Het Drentse Landschap. En dat is volgens hem precies wat er aan de hand is in Veenhuizen. "We hebben alle kennis in huis om dit een goede toekomst te geven."

'Geschiedenis blijven vertellen'

Aangekomen op de binnenplaats van 'zijn' Gevangenismuseum wijst Peter Sluiter naar een aantal steigers op de binnenplaats. Het pand is in goede conditie dankzij het goede onderhoud dat volgens Sluiter is gepleegd door het Rijksvastgoedbedrijf: "Dat gaat de nieuwe eigenaar vast ook goed doen. En dat moet ook echt gebeuren met een aantal andere panden hier in Veenhuizen."

Volgens Sluiter heeft de nieuwe eigenaar veel ambitie om aan de slag te gaan met het erfgoed. Belangrijk, vindt de museumdirecteur, "want we moeten hier vol gas vooruit en blijven ontwikkelen. Zo kunnen we de geschiedenis van dit unieke dorp blijven vertellen." Maar het is niet alleen een kwestie van ambitie; ook geld en visie zijn belangrijk om het gevangenisdorp te blijven ontwikkelen. "Als je panden opknapt zonder bestemming, dan vervalt het weer", aldus Sluiter.

(verhaal gaat verder onder de foto)

Een vervallen pand in Veenhuizen (Rechten: RTV Drenthe/Hjalmar Guit)

Over die visie kan Van der Velden van het Drentse Landschap nog niet al te veel kwijt: "Dat hebben we afgesproken omdat we officieel nog geen eigenaar zijn." Nadat de hele papierhandel is geregeld vindt de overdracht zeer waarschijnlijk eind juni plaats. "En dan gaan we vanuit de nieuwe stichting onze plannen presenteren."

Behouden en doorontwikkelen

Wel kan Van der Velden al een klein tipje van de sluier oplichten over wat Veenhuizen de komende jaren kan verwachten: "Eigenlijk gaan we twee dingen doen. We behouden wat er nu is, dus die beheertaken nemen wij over. Maar we willen ook doorontwikkelen. Dus plannen maken voor leegstaande panden, om die een nieuwe bestemming te geven."

"Je kunt bijvoorbeeld denken aan nieuw op te zetten experimenten in Veenhuizen, om nieuwe ondernemers en bewoners te trekken. Dus we behouden wat goed is en andere dingen willen we meer ontwikkelen", legt Van der Velden uit. Al benadrukt hij ook: "Dit is een project van de lange adem." Maar voor nu is het volgens hem eerst zaak om de overdracht goed te regelen en op korte termijn kennis te maken met bewoners, bedrijven en andere instellingen in Veenhuizen.

(verhaal gaat verder na de video)

Volgens Van der Velden gaat er de komende tijd niet veel veranderen in Veenhuizen. De stichting gaat volgens hem veel bestaande huur- en onderhoudscontracten overnemen. "Dus de eerste jaren komen er geen grote veranderingen. We willen eerst de boel gewoon goed op orde krijgen. Daarna is het tijd voor plannen over de herbestemming en doorontwikkeling van panden in Veenhuizen."

Risico

Voor hoeveel de nieuwe stichting de panden van het Rijksvastgoedbedrijf overneemt wil het Drentse Landschap niets zeggen: "Dat hebben we afgesproken met het Rijksvastgoedbedrijf." En ook over de bruidsschat die het meekrijgt houdt hij de lippen op elkaar: "Nee, daar ga ik ook niet op in. Dat is ook niet aan mij. Als zoiets aangegeven wordt moet dat vanuit het Rijk gedaan worden, of door de beheerders van de stichting."

Dat het een risico is om de panden in Veenhuizen over te nemen, erkent Van der Velden wel. "Het is altijd een risico als je panden overneemt. Je hebt voortdurend onderhoud en ook de duurzaamheidsopgave begint belangrijker te worden. Dat is een grote opgave die geld kost. Maar het zijn verantwoorde risico's. Wij zijn in staat om dat op te pakken."

Stichting

De drie erfgoedbeschermers nemen zoals gezegd gezamenlijk als nieuwe stichting de panden en grond in Veenhuizen over. "Die stichting gaat zelfstandig draaien", legt Van der Velden uit. De drie partijen worden ieder lid van de stichting, die verder een eigen directeur en bouwkundigen krijgt. "Maar verder wordt het dus echt een geheel nieuwe organisatie, waar wij als Drentse Landschap vanuit een bestuurdersrol blijven meekijken en adviseren, zodat dingen in goede banen blijven gaan", vertelt Van der Velden.

"Kijk, dit pand. Vrede en Recht staat erop. Dit staat ook al een jaar of twintig dichtgetimmerd en de vloeren zijn eruit", vertelt Gevangenismuseumdirecteur Peter Sluiter. "Alles moet hier aan gebeuren. Nieuwe ramen, nieuwe kozijnen, isolatie. Het gebouw is ruim 120 jaar oud, dus als je het hebt over energiekosten: je verstookt een half maandsalaris aan aardgas als je hier nu gaat wonen." Energieverspilling dus, iets waar de komende jaren hard aan wordt gewerkt. En ook dat kost energie, maar wel positieve. Juist dat is volgens Sluiter nodig om het dorp een flinke boost te geven.

Lees ook:

Deel dit artikel: