Overlast in de natuur: 'Soms hopen we dat het 's weekends slecht weer wordt'

Tijdens de lockdowns is het flink drukker geworden in de Drentse natuur, met alle gevolgen van dien. Dat merken ook rayonbeheerder Harald de Graaff van Het Drentse Landschap en boswachter Lysander van Oossanen van Staatsbosbeheer in het Drents-Friese Wold.

Illegale feesten, rondslingerende mondkapjes en zakdoeken, vernielingen, parkeeroverlast en mensen die van de wandelroutes afwijken: De Graaff heeft het de afgelopen tijd allemaal voorbij zien komen. "Meer loslopende honden, overlast van mountainbikers of motoren, drones of geheime zenders, noem maar op. Dat is naast de algemene overlast die we al hebben."

Ook Van Oossanen ziet dat het 'ernstig drukker' is geworden in het Drents-Friese Wold. "Iedere dag lijkt een zondag, vooral als het zonnig is. De parkeerplaatsen staan vol en er ligt meer afval."

Gisteren werd bekend dat de provincie Drenthe, die verantwoordelijk is voor toezicht en handhaving in de Natura 2000-gebieden, 250.000 euro subsidie verleent aan Veiligheidszorg Drenthe en de terreinbeherende organisaties (TBO's) Staatsbosbeheer, Het Drents Landschap en Natuurmonumenten voor extra toezicht en handhaving. Het geld is afkomstig uit een pot met geld die beschikbaar kwam voor maatregelen in coronatijd.

Van Oossanen was nog niet bekend met de subsidie van de provincie, "maar als er extra middelen komen is dat verrekte mooi", zegt hij. "Alle beetjes helpen." Een structurele vorm van steun bij extra toezicht en handhaving, dus niet alleen tijdens de coronacrisis, ziet hij ook wel zitten.

De Graaff van Het Drentse Landschap vertelt dat er al een boa aangenomen is, maar dat er ook aan een andere oplossing wordt gewerkt: meer voorlichting. "Op dit moment loopt er ook een campagne, Kraamkamer Natuur. Dit is om mensen bewust te maken: als je in de natuur bent, houd je dan alsjeblieft aan de regels, want juist nu in de broedtijd is dat heel belangrijk." Het broedseizoen loopt officieel van 15 maart tot 15 juli.

"Soms staat er een picknickbank vlak bij een vogelnest. Als daar dan continu mensen gaan zitten, is het voor een vogel lastiger om naar zijn nest te gaan en de kuikens te voeren", legt Van Oossanen uit. "Dan krijgen die kuikens honger."

'Mensen wat mondiger'

Op het Aekingerzand in het Drents-Friese Wold staat een mobiele keet, van waaruit Van Oossanen werkt. Dat doet hij zodat hij een oogje in het zeil kan houden en vragen van bezoekers van het natuurgebied beantwoorden.

Soms moet hij mensen aanspreken op hun gedrag. Dat gaat in de meeste gevallen goed. "Zo'n 95 procent van de mensen heeft daar wel begrip voor. Ze bieden hun excuses aan en leggen uit dat ze niet op de hoogte waren van de regels. Het is dus ook voor een gedeelte bewustwording." In sommige gevallen is het handig als hij samen met een collega is, zegt hij, "dan zijn mensen wat agressiever".

De Graaff ziet duidelijk dat mensen 'op het moment wat mondiger zijn'. "Dat snap ik ook, door corona. Je kan natuurlijk niet zo veel nu en dan wil je in de natuur wat doen, maar we hebben wel regels. Daar spreken we de mensen dan op aan, maar mensen zitten wat meer in hun emotie", ziet De Graaff.

Beide natuurbeheerders merken dat er in de coronacrisis 'een ander publiek' op de natuurgebieden af komt. De Graaff: "Dat zie je aan de illegale paadjes bijvoorbeeld. We hebben wandelroutes, maar mensen willen dan toch ergens anders langs." Van Oossanen: "Ik denk dat deze mensen het wat minder gewend zijn om in een natuurgebied te zijn. Ze beschouwen het een beetje als een park in een stad."

'Soms hopen we op slecht weer'

De Graaff vindt zijn werk leuk, "maar de overlast beïnvloedt je wel". Hij en zijn collega's hopen soms zelfs dat het in het weekend slecht weer wordt, zodat er niet te veel mensen op uit trekken. "Dat is eigenlijk niet goed."

"Het is anders werken. Het vergt iets van onze creativiteit", denkt Van Oossanen. "We moeten een balans zoeken tussen beleving en bescherming. Dat vraagt iets van ons, maar dat is ons werk."

'Mensen mogen genieten'

"Kijk goed naar de gedragsregels op de borden in het natuurgebied", geeft Van Oossanen als tip aan de bezoekers.

De Graaff besluit: "Mensen mogen genieten van de natuur. De natuur is ook hartstikke belangrijk, de mensen trekken erop uit en dat mag ook, maar houd je alsjeblieft wel aan de regels."

Lees ook: