Phusis baalt van controles op zorgcliënten op 't Ruige Veld

Zorginstelling Phusis is woest op Aa en Hunze. Toezichthouders van de gemeente vielen de afgelopen tijd wekelijks binnen bij zorgcliënten op 't Ruige Veld. Ze deden onaangekondigde controlebezoeken, waarbij de cliënten zich moesten legitimeren. En als ze niet meewerkten, kwam er een machtiging tevoorschijn, getekend door de burgemeester.

"Tot hier en niet verder", zegt directeur Bart de Bruin van Phusis. "Zo hoort het niet. Hiermee worden de rechten van onze zorgbewoners aangetast."

Protest aangetekend

Volgens De Bruin waren de toezichthouders op het zorgcomplex in Rolde op zoek naar 'illegale bewoners'. "Maar daar is bij ons dus helemaal geen sprake van", zegt De Bruin. "Dat weet de gemeente donders goed."

De Bruin heeft wel een vermoeden, waarom de gemeente op deze manier optreedt. "Als Phusis worden wij nu alsnog afgerekend op iets, wat in het het recente verleden met de failliete stichting Altijd Zorg is gebeurd. Volgens de gemeente zaten zij er illegaal met hun zorgbewoners, maar dat speelt nu allang niet meer. Waarom moeten ze ons dan op deze manier lastigvallen?", vraagt De Bruin zich af.

Bezwarencommissie

Phusis heeft uiteindelijk bezwaar gemaakt tegen de controlebezoeken en de machtiging van de burgemeester. Morgenavond staan beide partijen tegenover elkaar voor de bezwarencommissie van Aa en Hunze. Phusis, met groepslocaties in Assen, Rolde, Annerveenschekanaal en Fochteloo, vindt dat ze ten onrechte wordt meegesleept in een strijd die Aa en Hunze de afgelopen twee jaar voerde tegen de inmiddels failliete zorgstichting Altijd Zorg.

Eind 2019 kwam 't Ruige Veld in het nieuws: De politie viel op het terrein zorggebouwen binnen van Altijd Zorg. De nieuwe zorginstelling zat er sinds april met ruim twintig bewoners. Maar volgens burgemeester Anno Wietze Hiemstra was de zorgverlening slecht en de situatie voor bewoners gevaarlijk. Hij wilde met de inspectie de boel onmiddellijk sluiten en bewoners er weghalen. Maar de rechter hield dat tegen. Wel moest de zorgorganisatie orde op zaken stellen.

Na tal van juridische procedures over en weer, gaf Altijd Zorg eind dit jaar de strijd op. De gemeente weigerde zorgindicaties af te geven voor cliënten, die daardoor illegaal op 't Ruige Veld woonden. De gemeente kwam met dwangsommen. Begin dit jaar volgde het faillissement. Het duurde tot in februari dat de laatste paar mensen van Altijd Zorg vertrokken. De toezichthouders controleerden met name op die bewoners.

Tot in slaapkamer

Phusis zit sinds vorig zomer op 't Ruige Veld en begeleidt er veertien cliënten met wonen en zorg. Stuk voor stuk hebben de bewoners een zorgindicatie en zitten ze er volgens directeur De Bruin volkomen legaal. "En toch stonden wekelijks die toezichthouders bij onze jongens en meisjes op de stoep."

Volgens De Bruin vielen ze onaangekondigd de vertrekken binnen. "Ze kwamen soms tot in de slaapkamer, en dat kan echt niet", zegt hij. "Het zorgde toch voor een hoop onrust, want het zijn niet zomaar bewoners. Het gaat hier om kwetsbare mensen met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Als er dan zomaar controleurs op je dak vallen, dat doet wel wat met ze."

'Tot hier en niet verder'

De Bruin beschouwt de handelwijze van de gemeente als 'burgertje pesten'. "Toen het in februari voor de zoveelste keer voorkwam, hebben onze zorgverleners gezegd, 'tot hier en niet verder'. En toen kwam de machtiging."

Advocaat Karin Kamps van Phusis vindt dat er 'zwaar geschut' is gebruikt met zo'n machtiging van de burgemeester. "Zo behandel je deze mensen niet. En je mag zo'n machtiging ook alleen maar gebruiken bij een hard vermoeden van een overtreding. Dat was hier niet aan de hand."

Volgens Kamps hadden de toezichthouders van Aa en Hunze 'eenvoudigweg aan de zorgcoördinator van Phusis kunnen vragen welke bewoners er aanwezig zijn'. "Het is hiervoor niet noodzakelijk om daadwerkelijk de woningen binnen te treden."

Over de rug van bewoners

Kamps heeft het idee dat Aa en Hunze alles uit de kast haalt om wonen met zorg op 't Ruige Veld te ontmoedigen. "De burgemeester wil af van zorgbewoners op 't Ruige Veld, zeker na al het gedoe met Altijd Zorg. Maar volgens het huidige bestemmingsplan is 24-uurs zorg nog altijd toegestaan, ook al wil de gemeente dat het liefst niet meer. En juridisch kun je ergens over twisten, maar dat doe je niet over de rug van kwetsbare bewoners."

De gemeente Aa en Hunze wil inhoudelijk niet op de beschuldigingen reageren, omdat de zaak door de bezwarencommissie wordt behandeld. Maar in haar schriftelijke verweer stelt de gemeente dat Phusis zich de ellende eigenlijk zelf op de hals heeft gehaald. De zorginstelling was immers gewaarschuwd, zo valt op te maken uit de reactie van burgemeester Anno Wietze Hiemstra.

'Met klem afgeraden er te gaan zitten'

"We hebben Phusis vorig jaar zomer met klem afgeraden om zich met haar kwetsbare doelgroep op 't Ruige Veld te vestigen. Er liepen handhavingstrajecten tegen Altijd Zorg voor de gebouwen op het perceel", zo wordt gesteld. Vanaf begin november zijn vervolgens controles uitgevoerd, om illegale bewoning op te sporen. Dat ging dan om bewoners van Altijd Zorg, die vier maanden de tijd hadden gekregen om te vertrekken.

Volgens de burgemeester zijn Phusis en ook de terreineigenaar van tevoren telefonisch gewaarschuwd voor de controlebezoeken. "Dit om zo min mogelijk onrust te veroorzaken bij de cliënten. Bij vrijwel iedere controle hebben ze medewerking gekregen en zijn ze zelfs rondgeleid in de gebouwen."

'Machtiging noodzakelijk'

De controles bleven tot in februari nodig, omdat volgens de burgemeester 'bij elke controle de overtreding voortduurde'. Er woonden toch nog een paar mensen van Altijd Zorg die er niet meer thuishoorden. Dat hield in dat de gemeente een dwangsom van 10.000 euro kon incasseren, bij zowel Altijd Zorg als de terreineigenaar.

Tijdens het zoveelste controlebezoek op 4 februari barstte de bom. Phusis weigerde dit keer mee te werken, waarop de machtiging van de burgemeester tevoorschijn kwam. Volgens de burgemeester was die machtiging noodzakelijk. "Minder ingrijpende middelen waren niet voorhanden. Er bestond een serieus vermoeden van een illegale situatie en daarom moesten de panden betreden worden."

Lees ook: