Arsenaal steeds minder geschikt voor Stedelijk Museum Coevorden

Het Stedelijk Museum in Coevorden ondervindt meer en meer problemen met het gebouw waarin het zich bevindt: het eeuwenoude Arsenaal bij de haven van de vestingstad. Gebrek aan ruimte en een onregelmatig klimaat zijn de boosdoeners.

Het Stedelijk Museum deelt het gebouw met de bibliotheek, het Tourist Info Punt (TIP) en de historische vereniging Stadt en Heerlickheydt Covorden. Een deel van de eerste verdieping en de gehele zolder zijn van het museum. Die ruimte wordt langzaamaan te klein en de temperatuur en luchtvochtigheid zijn vaak niet aangenaam; niet voor de gasten en ook niet voor sommige collectiestukken.

Trots, maar niet helemaal volwaardig

"Het is een van de kleinste musea in Nederland", vertelt directeur Stefanie Ottens. "We zijn er erg trots op. Ondanks dat het zo klein is, blijven gasten vaak lang binnen, gemiddeld zo'n anderhalf uur. Coevorden is natuurlijk historisch gezien een belangrijke stad en dat vind je hier terug. We vinden dat bij Coevorden een volwaardig museum hoort, maar er zijn nogal wat gebreken in dit pand."

Compacte opzet

De grootste problemen zijn het oppervlak en de wisselingen in temperatuur en vochtigheid. "Onze vaste collectie hebben we compact ingericht op de hele eerste verdieping. Daarvoor gebruiken we zelfs de vloer en het plafond", legt Ottens uit. "De tijdelijke tentoonstellingen zijn op zolder, maar met maar zestig vierkante meter kunnen we daar niet veel laten zien."

Daarnaast zit de opslagruimte bomvol en als het museum een workshop of bijeenkomst wil organiseren, moet het uitwijken naar de bibliotheekruimte of de vergadertafel bovenin. "Ook voor rolstoelgebruikers is het soms lastig manoeuvreren tussen de collectiestukken", aldus Ottens. "En lange mensen moeten op zolder regelmatig bukken om onder de steunbalken door te lopen."

Dicht bij dertig graden of warmer

Het regelen van het klimaat gaat ook lastig in het pand, dat aan het begin van de zeventiende eeuw is gebouwd voor het opslaan van wapens en munitie. De ramen zijn van enkel glas. Ottens: "Als het in de zomer 30 graden is, is het dat binnen ook." Bij zulke temperaturen sluit het museum de deuren en daardoor loopt het bezoekers mis. "Die temperaturen zijn voor de gasten niet fijn, maar sommige collectiestukken kunnen daar ook niet tegen."

Niet te leen

Het museum meet dagelijks de temperatuur en de luchtvochtigheid. Het is verantwoordelijk voor het beheer van de historische objecten en sommige materialen kunnen niet goed tegen warmte en vocht. Wanneer het museum stukken wil lenen van andere musea, kan dat problemen opleveren.

Ottens: "Zo deden we voor de tentoonstelling van het 350 jarig ontzet een aanvraag bij het Rijksmuseum voor twaalf collectiestukken. Daarvan mogen we er nu maar twee laten zien. Voor de andere tien, voornamelijk papieren objecten, voldoen we klimatologisch gezien niet aan de eisen. Dat is jammer, want we willen het volledige verhaal vertellen."

Onhaalbaar wensplan

Volgens het museum moet er iets gebeuren. In 2019 ontwierp de stichting Stedelijk Museum Coevorden een wensplan, waarin het zijn ideale situatie schetste: een museum op de Weeshuisweide. Dat blijkt niet mogelijk, onder meer omdat daarvoor archeologisch onderzoek zou moeten worden verricht, wat erg duur is.

Uitbreiden in Arsenaal

Nu richt de stichting zich op een alternatief voor verhuizen. Voorzitter Joop Mooij hoopt dat het museum in het pand zelf uitgebreid kan worden: "Dat zou overlegd moeten worden met de andere bewoners, maar het zou enorm veel mogelijkheden bieden. Denk aan schoolklassen ontvangen of een horecaruimte opzetten."

Er lopen ook gesprekken met de gemeente Coevorden, de eigenaar van het pand, over de eventuele mogelijkheden. "Wensen genoeg, maar of het haalbaar is, moet blijken. Het verleden kennen we wel, maar de toekomst is nog onduidelijk", sluit Mooij lachend af.