'Ophaalbrug' Wilhelminaoord haalt herinneringen op van koloniebewoners

"De dochters van Breukel spelen beiden den hoer" is een van de teksten op het kunstwerk genaamd Opgehaalde Herinnering, dat gisteren is onthuld in Wilhelminaoord. Het ziet eruit als een ophaalbrug in het fietspad en op de palen staan citaten gekerfd van koloniebewoners uit de negentiende eeuw.

In Wilhelminaoord, Frederiksoord, Boschoord en Willemsoord werden in 1818 armenkoloniën gebouwd door generaal Johannes van den Bosch. Hij wilde iets doen aan de armoede in Nederland en bedacht om arme mensen uit grote steden in het Westen in Drenthe aan het werk te zetten. Dat zij daar niet altijd blij mee waren blijkt wel uit de citaten die kunstenaar André Pielage heeft vereeuwigd in zijn kunstwerk.

"Laten wij op het appel van Van den Bosch allen arbeid weigeren", staat bovenaan op een van de pilaren. "Dat is dus een ontevreden kolonist geweest", zegt Pielage. "Die wilde zijn medekolonisten oproepen om bij het ochtendappel en masse te staken."

Markering Westerbeeksloot

De brug is gemaakt van aluminium, zit vast met kettingen, maar kan niet opgehaald worden. Onder de brug stroomt dan ook geen water. "Het is niet voor niets een kunstwerk", zegt Pielage, die de brug ontwierp. "Ooit heeft min of meer op deze plek een echte ophaalbrug gestaan. Ik wil hiermee de oorspronkelijke vaarweg beleefbaar maken."

Het kunstwerk markeert de plek waar vroeger de Westerbeeksloot stroomde. Deze was belangrijk bij de turfwinning in het gebied in de 17e eeuw. Provincie Drenthe schenkt de brug aan gemeente Westerveld ter ere van het tweehonderdjarig bestaan van de Maatschappij van Weldadigheid.

Twee geschiedenissen

"Het grappige is dat dit kunstwerk herinnert aan twee geschiedenissen, maar die liggen tweehonderd jaar uit elkaar", zegt Pielage. "Ik heb citaten uit de rijke archieven van de koloniën gebruikt als een soort boodschappen achtergelaten door die kolonisten van vroeger."

Het wegdek is op de plek van het kunstwerk verhoogd en geribbeld, waardoor het voor fietsers lijkt alsof ze over een brug fietsen. "Veel van die fietsers zullen nauwelijks door hebben dat ze zich eventjes middenin een kunstwerk bevinden. Het is zo terloops dat mensen het echt moeten ontdekken."

Bekijk hier onze reportage over de onthulling van het kunstwerk:

Deel dit artikel: