Podcast Drenthe Toen: Bij de Tweede Sluis was (bijna) alles te koop

Podcast Drenthe Toen: De domeneer van Turfland.
Podcast Drenthe Toen: De domeneer van Turfland. © RTV Drenthe
Tijdens eerdere etappes van onze wandeling 'Domeneer van Turfland' kwamen we al langs gedenkwaardige plekken, zoals de plek waar ooit Hotel Wieringa stond. En het cachot van Klazienaveen, intussen in gebruik als opslag, maar bestaat nu nog steeds. In deel zes komen we bij de Tweede Sluis, een plek waar levendige handel plaatsvond.

Altijd bedrijvigheid

In de nazomer van 2021 was de 'Domeneer van Turfland' het thema van de historische wandeling van de Stichting Historisch Klazienaveen. De gelijknamige podcast van het radioprogramma Drenthe Toen vertelt het verhaal van deze dominee, Willem de Weerd. In januari 1904 arriveert hij per tram in Klazienaveen, jong en vol zendingsdrang.
Jans Jagt van Historisch Klazienaveen is de gids op deze route; "We staan hier aan het Scholtenskanaal waar in begin 1900 onze dominee langsliep. Bij de Tweede Sluis. Eigenlijk heet die Koninginnesluis, hele mooie naam, alleen die wordt nooit gebruikt. Bij een sluis was vroeger altijd bedrijvigheid, altijd wat te doen: er komen schepen langs. Je kan wat verkopen."

Schippersprotest tegen schutgeld

Jagt vertelt dat het bij de Tweede Sluis niet altijd pais en vree was: "De vervener van destijds, de firma Scholten, vroeg voor elk schip dat hier langsging 1 gulden 60 schutgeld. En dat was toch heel veel geld voor die mensen. In vergelijking: aan het Oosterdiep werd er 40 cent gevraagd. Maar schippers hadden een dag extra nodig om via het Oosterdiep te gaan, dus dat was minder aantrekkelijk. Een groot aantal schippers heeft de sluis geblokkeerd en die kwestie is zo hoog opgelopen dat er zelfs vragen over gesteld zijn in de Tweede Kamer. Maar directeur Scholten was niet te vermurwen en het bleef 1,60."
Bij Sluis nummer twee staat een rijtje huizen. Dat zijn voeger ongetwijfeld winkeltjes geweest. Jans Jagt bevestigt dat: "Jazeker, een manufacturenzaak. Een smederij. Een winkeltje met van alles en nog wat. En een bakkerij. De dominee schrijft daar ook over in zijn boek."

Koloniale waren, boter, eieren en aardewerk

Dominee Willem de Weerd, in het boek Domeneer van Turfland: ´Een winkeltje in nieuwe veenkolonie. Vooral wanneer er nog maar één in een hele kolonie is, is het een ware toko, net als in de Nieuwe Wereld, waar twee concurrenten door een afstand van uren gescheiden zijn: levertraan, tinctuur, spek en boenders, turf, graafgereedschap en kleren, schoenen en koloniale waren, boter, eieren en aardewerk, brood en pekelharing, enzovoort, enzovoort, enzovoort. Alles is daar te krijgen. Het is gemakkelijker te zeggen wat er niet dan wat er wel te krijgen is. Gelukkig is er hier van verplichte winkelnering geen sprake, zoals in zoveel kolonies waar de kleinere veeneigenaren zelf winkel houden en hun arbeiders wel op hen zijn aangewezen'.
Jans Jagt
Jans Jagt toont de stichter van de Veenkerk, Willem de Weerd © Lydia Tuijnman RTV Drenthe
30/01 Drenthe Toen Podcast Domeneer van Turfland deel 6

Domeneer van Turfland: een podcast

In deze podcast-en radioserie 'De domeneer van Turfland' maken we in zeven afleveringen kennis met de bevlogen dominee Willem de Weerd en met het gebied waar hij destijds woonde. Deze zesde aflevering is te beluisteren in het radioprogramma Drenthe Toen, dat zondag 30 januari wordt uitgezonden tussen 12.00 en 14.00 uur. En uiteraard in de podcast en via Programma Gemist op deze website.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip voor de redactie? Stuur ons een bericht, foto of video via WhatsApp of mail naar redactie@rtvdrenthe.nl